BẢO VỆ ĐÒ LÈN, PHÀ GHÉP GIỮ VỮNG THÔNG SUỐT TUYẾN GIAO THÔNG TRÊN TUYẾN LỬA
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nếu Hàm Rồng là “yết hầu” của tuyến chi viện chiến lược Bắc - Nam thì Đò Lèn và Phà Ghép chính là những mắt xích đặc biệt quan trọng bảo đảm mạch máu giao thông không bị đứt gãy. Giữa mưa bom, bão đạn và sự đánh phá khốc liệt của không quân, hải quân Mỹ, lực lượng Cảnh sát giao thông Ty Công an Thanh Hóa đã kiên cường bám đường, bám sông, sát cánh cùng các lực lượng vũ trang và Nhân dân giữ vững các bến vượt, bảo đảm dòng xe, dòng thuyền chi viện cho chiến trường luôn thông suốt.
Trong hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, với vị trí là điểm giao thông huyết mạch quan trọng trên tuyến Quốc lộ 1A, Đò Lèn, bến phà Ghép luôn là những trọng điểm giao thông mà địch tập trung đánh phá ác liệt với mục tiêu nhằm cắt đứt mạch máu giao thông, ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc đối với chiến trường miền Nam. Trong những ngày tháng ác liệt đó, lực lượng Cảnh sát giao thông, Ty Công an Thanh Hóa đã quán triệt sâu sắc khẩu hiệu hành động “Mặt đường, sông nước là chiến trường”, “Phương tiện giao thông là vũ khí”, ngày đêm bám trụ trên những cây cầu, bến phà và các tuyến giao thông trọng điểm, tổ chức phân luồng, hướng dẫn xe qua, phá bom nổ chậm, mở đường tránh, quyết tâm giữ vững mạch máu giao thông phục vụ hiệu quả việc chi viện cho chiến trường.
Ngày 13/02/1965, Tổng thống Mỹ Giôn-xơn đã chuẩn y kế hoạch mang tên “Sấm rền”, quyết định tập trung không lực ném bom đánh phá miền Bắc đến vĩ tuyến 19. Ngày 16/3/1965, máy bay Mỹ đã xâm phạm bầu trời Thanh Hoá, chúng liên tiếp bắn phá nhiều nơi thuộc huyện Đông Sơn, Quảng Xương, Tĩnh Gia, Nông Cống, Như Xuân... và liên tục sử dụng máy bay trinh sát cầu Hàm Rồng. Ty Công an Thanh Hoá đã xác định nhiệm vụ trọng tâm trong năm 1965 là: “Chủ động sẵn sàng đối phó có kết quả với hành động khiêu khích mới của địch, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động phá hoại của đế quốc Mỹ....”.

Do sớm nhận định được tình hình, chủ động chuẩn bị và sẵn sàng chiến đấu, nên ngay từ những phút đầu tiên cán bộ, chiến sĩ Tổ Cảnh sát giao thông Trạm Lèn, Trạm Cảnh sát giao thông phà Ghép đã bình tĩnh, kiên cường, bám sát trận địa chiến đấu bảo vệ tài sản của Nhà nước, tính mạng, tài sản của nhân dân; tổ chức sơ tán triệt để các cơ quan và nhân dân ở khu vực cầu Lèn, bến phà Ghép, hướng dẫn cho xe ô tô và thuyền bè đến nơi trú ẩn an toàn, củng cố hầm hào công sự và sẵn sàng chiến đấu.
Trong hai cuộc chiến tranh phá hoại ở miền Bắc, đế quốc Mỹ đã tập trung một lực lượng lớn máy bay ném bom đánh phá trọng điểm giao thông ở 02 khu vực phía Bắc và phía Nam tỉnh Thanh Hóa. Là lực lượng mũi nhọn trên mặt trận bảo vệ giao thông vận tải, cán bộ chiến sỹ Tổ Cảnh sát giao thông Trạm Lèn, Trạm Cảnh sát giao thông phà Ghép đã tổ chức chỉ huy điều khiển và hướng dẫn điều hành giao thông cho hàng trăm ngàn lượt xe qua sông, cảnh báo kịp thời cho các phương tiện giao thông qua lại được an toàn. Đồng thời trực tiếp tham gia chiến đấu trên mặt trận Đò Lèn, Phà Ghép bảo đảm điển hình như:
Vào lúc 01 giờ 30 phút ngày 06/5/1966, không quân Mỹ ném bom oanh tạc trúng cầu phao Lèn đúng thời điểm đoàn 80 xe quân sự đang hành quân qua khu vực, gây thiệt hại nặng nề và làm tắc nghẽn hoàn toàn đầu cầu. Giữa trận địa đặc quánh khói bom, Tổ Cảnh sát giao thông Trạm Lèn do đồng chí Lê Xuân Kha phụ trách cùng 04 chiến sĩ đã lập tức lao ra hiện trường, khẩn trương phân luồng, hướng dẫn các phương tiện hai bên cầu lùi sâu vào nơi ẩn nấp an toàn. Phối hợp với lực lượng thanh niên xung kích và Nhân dân các xã Hà Ninh, Hà Phong, Hà Ngọc sử dụng dây cáp, tre, nứa giải phóng mặt đường, hàn gắn cầu phao, đưa toàn bộ đoàn xe cơ giới vượt sông an toàn trước khi trời sáng. Phối hợp với nhân dân khu vực cầu nhanh chóng ổn định trật tự trị an, tổ chức mai táng chu đáo cho các nạn nhân.
Ngày 13/5/1967, máy bay Mỹ oanh tạc liên tục suốt 6 giờ vào đội hình hơn 200 phương tiện đường thủy đang neo đậu ven sông Yên chờ thủy triều lên để vận chuyển lương thực, vũ khí vào chiến trường. Tổ Cảnh sát giao thông do đồng chí Lương Văn Dũng chỉ huy đã băng qua làn bom đạn cứu người bị thương, phối hợp trục vớt 54 tàu, thuyền, bảo vệ nguyên vẹn khối lượng hàng hóa chiến lược phục vụ tiền tuyến.
Ngày 15/6/1967, trong lúc 500 xe vận tải đang chuẩn bị vượt sông từ bờ Bắc sang bờ Nam để đưa hàng chục triệu tấn hàng hóa, lương thực, vũ khí vào chiến trường phía Nam thì bất ngờ một tốp máy bay địch ập đến ném bom đánh phá. Liên tiếp hàng chục quả bom nổ chậm và từ trường dội xuống lòng sông và hai đầu bến phà. Tình huống đặt ra trong lúc này rất khẩn cấp, nếu không kịp thời phá bom sẽ không bảo đảm an toàn cho số xe vận tải đang chờ sang sông Trước tình thế nguy cấp đó, đồng chí Vũ Văn Bế - Trạm trưởng Trạm Cảnh sát giao thông phà Ghép đã thống nhất phương án dùng súng trường bắn kích thích vào bom nổ chậm, gây ra nổ, sau đó dùng gầu sắt buộc dây kéo vào khu vực có bom từ trường để gây nổ phản ứng trên lòng sông, không làm ảnh hưởng đến hai bên bờ. Sau gần 02 giờ vật lộn, tất cả số bom nổ chậm và bom từ trường đã được phá hủy. Tuy nhiên, trong trận chiến này, đồng chí Nguyễn Quốc Khánh - chiến sĩ Trạm Cảnh sát giao thông phà Ghép đã anh dũng hy sinh khi đang thực hiện nhiệm vụ.
Ngày 01/5/1968, tại cầu Ngọc Trà, tổ công tác do đồng chí Vũ Văn Bế phụ trách đã điều phối an toàn 1.000 xe hàng quân sự vượt sông. Khi hai chiếc xe cuối cùng bị trúng bom bốc cháy, các chiến sĩ đã dùng chính áo bọc đang mặc trên người để dập lửa, cứu xe, cứu hàng và đưa phương tiện vào nơi trú ẩn an toàn.

Ngày 13/4/1972, Mỹ đã sử dụng máy bay B52 đánh phá khu vực Hàm Rồng và sân bay Sao Vàng. Ngày 15/4/1972, tàu chiến Mỹ bắn phá khu vực Hàm Rồng, đảo Mê, đảo Nẹ. Ngày 17/4/1972, tàu chiến Mỹ bắn phá bờ biển của ta. Ngày 21/4/1972, giặc Mỹ đã sử dụng 22 lần tốp, 80 lần chiếc máy bay (trong đó 12 lần sử dụng B52) đánh phá một số nơi trong tỉnh. Ngày 07/5/1972, không lực Mỹ tập trung đánh phá Hà Trung. Ngày 11/5/1972, chúng tiến hành thả hàng chùm thủy lôi, bom nổ chậm xuống lạch Ghép, lạch Hới nhằm phá hoại các hoạt động giao thông vận tải trên sông Mã, Phà Ghép. Lực lượng Cảnh sát giao thông, Ty Công an Thanh Hóa đã phối hợp với lực lượng vũ tranh tỉnh, các lực lượng chiến đấu tại chỗ và Nhân dân bảo vệ an toàn công tác tiếp nhận, vận chuyển và giải tỏa hàng hóa, chủ động phòng ngừa và hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản do địch không quân và hải quân Mỹ gây ra.
Có thể nói, đằng sau mỗi chuyến xe vượt sông an toàn, mỗi đoàn vận tải tiếp tục hành quân là sự anh dũng, quả cảm của những người chiến sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ giao thông. Trong hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, nếu Đò Lèn là nơi thể hiện khả năng ứng biến trước những trận đánh bất ngờ thì Phà Ghép, sông Yên lại ghi dấu tư duy chiến thuật linh hoạt, sáng tạo của lực lượng Cảnh sát giao thông Ty Công an Thanh Hóa trong cuộc đấu trí với các loại vũ khí hiện đại của địch. Chính khả năng xử trí nhanh nhạy và sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an với các lực lượng đã góp phần bảo đảm tuyến giao thông huyết mạch, không để việc chi viện cho chiến trường bị gián đoạn.
Với những thành tích trong công tác, chiến đấu bảo vệ giao thông thông suốt tại bến phà Ghép, năm 1968, Trạm Cảnh sát giao thông phà Ghép đã vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba. Đồng chí Vũ Văn Bế - Trạm trưởng Trạm Cảnh sát giao thông phà Ghép, liệt sĩ Nguyễn Quốc Khánh, liệt sĩ Đặng Văn Thư… là những cá nhân tiêu biểu trong công tác, chiến đấu, giữ vững “mạch máu” giao thông nối hậu phương lớn miền Bắc với chiến trường miền Nam.
Phát huy truyền thống anh hùng ấy, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an Thanh Hóa hôm nay tiếp tục nỗ lực cố gắng, trách nhiệm cao, đổi mới sáng tạo trong công tác tuần tra, kiểm soát, nhất là việc tổ chức tuần tra, kiểm soát liên tuyến, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ nhằm phát huy tối đa hiệu quả, bảo vệ bình an trên các tuyến đường theo tinh thần “Thức cho dân ngủ, gác cho dân vui chơi”. Tiếp tục đóng vai trò nòng cốt trong công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông, xây dựng hình ảnh đẹp của lực lượng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Thanh Hóa xứng đáng là chỗ dựa để Nhân dân, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên các tuyến đường./.
Phòng Cảnh sát giao thông
Công an tỉnh Thanh Hóa


