Hiện nay, việc kinh doanh hàng xách tay dần dần trở nên phổ biến đối với người dân Việt Nam, thậm chí hình thức này còn được ưa chuộng trên thị trường. Tuy nhiên, xét về góc độ pháp lý, liệu việc kinh doanh hàng xách tay có đúng với quy định của pháp luật?
1. Hàng xách tay là gì?
Pháp luật hiện hành không quy định cụ thể về khái niệm “hàng xách tay”, khái niệm này được những người tiêu dùng ngầm hiểu với nhau là những hàng hóa được mua trực tiếp từ nước ngoài và mang về Việt Nam bằng đường hàng không theo các hình thức khác nhau, chẳng hạn như mang về từ việc đi du lịch, đi du học hoặc tiếp viên hàng không cũng có thể xách về sau những chuyến bay.
Những hàng hóa xách tay thường rất được ưa chuộng, bởi lẽ, theo như “quảng cáo” thì đây là các loại hàng hóa có giá rẻ hơn vì không phải đóng thuế, không phải mất thời gian làm thủ tục kê khai hải quan.
2. Kinh doanh hàng xách tay là gì?
Kinh doanh hàng xách tay là hình thức kinh doanh những món hàng được xách tay từ các nước khác về Việt Nam. Hình thức này được cho là hợp pháp khi hàng hóa xách tay bạn kinh doanh có đầy đủ thông tin và đáp ứng được các quy định của pháp luật. Ngược lại, đối với những món hàng không đáp ứng được các yêu cầu theo quy định của pháp luật sẽ bị xếp vào bảng hàng lậu. Và những người kinh doanh hàng lậu là những người vi phạm pháp luật.
3. Quy định của pháp luật hiện hành về kinh doanh hàng xách tay:
- Quy định của pháp luật về hàng hóa xách tay được phép kinh doanh:
Nếu “hàng xách tay” đảm bảo có đủ các điều kiện về nhập khẩu; tem mác, giấy tờ; và đóng đủ các loại thuế, phí theo quy định thì sẽ không bị cho là bán hàng nhập lậu; và không vi phạm pháp luật, cụ thể: việc kinh doanh hàng xách tay phải đảm bảo các tiêu chí sau:
+ Hàng hóa đã được thông qua hải quan theo thủ tục đối với hành lí của người xuất, nhập cảnh, được quy định tại điều 59 Nghị định 08/2015/NĐ-CP.
+ Hàng hóa bán ra thị trường cần đảm bảo đúng số lượng, chủng loại hàng hóa khi làm thủ tục hải quan với cơ quan chức năng có thẩm quyền.
+ Nguồn hàng hóa xách tay bán ra thị trường không trong danh sách những mặt hàng cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của pháp luật.
+ Hàng hóa cần phải có hóa đơn, chứng từ kèm theo và cần đáp ứng được những quy định của pháp luật về quản lý hóa đơn.
+ Bắt buộc đóng những loại thuế phí theo quy định của pháp luật đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài thì khi về đến Việt Nam như thuế nhập khẩu, phí thông quan tại hải quan, thuế giá trị gia tăng, một số hàng hóa cần đóng thêm phí tiêu thụ đặc biệt và thuế môi trường.
Căn cứ những quy định trên, nếu kinh doanh “hàng xách tay” đảm bảo có đủ các điều kiện về nhập khẩu, tem mác, giấy tờ và đóng đủ các loại thuế, phí theo quy định sẽ không phải bán hàng nhập lậu và không bị xử phạt.
Ngược lại, nếu hàng hóa không đáp ứng đủ các điều kiện trên thì sẽ được xếp vào hàng lậu, và người kinh doanh sẽ bị phạt theo quy định của pháp luật nếu kinh doanh hàng lậu.
- Quy định của pháp luật về hàng lậu.
Căn cứ theo khoản 6 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hàng hóa nhập lậu bao gồm:
a) Hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp do Thủ tướng Chính phủ quyết định cho phép nhập khẩu;
b) Hàng hóa nhập khẩu theo giấy phép mà không có giấy phép nhập khẩu hoặc hàng hóa nhập khẩu theo điều kiện mà không đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật;
c) Hàng hóa nhập khẩu không đi qua cửa khẩu quy định, không làm thủ tục hải quan theo quy định của pháp luật hoặc gian lận số lượng, chủng loại hàng hóa khi làm thủ tục hải quan;
d) Hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường không có hóa đơn, chứng từ kèm theo theo quy định của pháp luật hoặc có hóa đơn, chứng từ nhưng hóa đơn, chứng từ là không hợp pháp theo quy định của pháp luật về quản lý hóa đơn;
đ) Hàng hóa nhập khẩu theo quy định của pháp luật phải dán tem nhập khẩu nhưng không có tem dán vào hàng hóa theo quy định của pháp luật hoặc có tem dán nhưng là tem giả, tem đã qua sử dụng.”
Nếu như đúng theo “quảng cáo” của những người kinh doanh hàng xách tay thì sản phẩm xách tay không phải nộp thuế, không làm thủ tục hải quan… thì những hàng hóa này chính là hàng hóa nhập lậu theo quy định tại Nghị định 98/2020/NĐ-CP
Tuy nhiên, không phải tất cả hàng xách tay đều là hàng hóa nhập lậu. Hàng xách tay không phải hàng nhập lậu khi đảm bảo các điều kiện như có hoá đơn chứng từ kèm theo rõ ràng, không trong danh mục những mặt hàng cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu theo quy định của pháp luật, hàng hoá có dán tem nhập khẩu và đóng thuế đầy đủ theo quy định.
Ảnh minh họa: Hàng xách tay là sữa, thực phẩm chức năng
không khai báo hải quan đúng quy định
4. Những rủi ro khi kinh doanh hàng xách tay
Đối với việc kinh doanh hàng xách tay, việc xuất hiện rủi ro là điều khó tranh khỏi, rủi ro cho cả người kinh doanh và cả người mua.
Đối với người kinh doanh hàng xách tay, nếu không thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, sẽ phải chịu một mức phạt không hề nhỏ, ảnh hưởng tới cả uy tín kinh doanh.
Đối với người tiêu dùng, rủi ro cũng sẽ là rất lớn, vì hàng xách tay là nhóm hàng nhập khẩu không chính thức, không chịu sự kiểm tra, giảm sát của Nhà nước vì thế khó biết được xuất xứ sản phẩm rõ ràng nên người tiêu dùng dễ dàng mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng./.
