Nhiều biện pháp hay trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật

Chủ động quản lý, giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật

Thời gian gần đây, tình hình thanh thiếu niên có hành vi vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa nói chung, phường Đông Sơn nói riêng đang có những diễn biến đáng quan tâm. Một bộ phận thanh thiếu niên do thiếu sự định hướng, quản lý và tác động từ môi trường, mạng xã hội đã có biểu hiện tụ tập gây mất trật tự, xảy ra mâu thuẫn dẫn đến xô xát, tham gia đua xe trái phép, lạng lách, đánh võng hoặc sử dụng không gian mạng để kích động, thách thức nhau. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, tác động đến tương lai và sự phát triển của chính các em.

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, sự quan tâm, đồng hành của gia đình ở một số trường hợp còn hạn chế là một trong những nguyên nhân đáng lưu tâm. Do áp lực cuộc sống, mưu sinh, nhiều phụ huynh chưa có điều kiện dành nhiều thời gian để theo sát, nắm bắt tâm tư, các mối quan hệ xã hội cũng như những thay đổi về tâm lý của con em mình.

Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội bên cạnh những mặt tích cực cũng kéo theo không ít tác động tiêu cực. Những nội dung bạo lực, phản cảm, các hội nhóm kích động, cổ súy hành vi lệch chuẩn nhằm “câu like”, “câu view” đã ảnh hưởng không nhỏ đến nhận thức và hành vi của một bộ phận thanh thiếu niên. Ngoài ra, việc thiếu sân chơi lành mạnh, thiếu môi trường để rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử cùng với sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục, quản lý có lúc, có nơi chưa thực sự chặt chẽ cũng khiến một bộ phận thanh thiếu niên dễ bị lôi kéo, tác động và phát sinh hành vi vi phạm pháp luật.

Trước thực trạng trên, Công an phường Đông Sơn đã phát huy vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý, giáo dục, hỗ trợ thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật. Với quan điểm lấy phòng ngừa là trọng tâm, lấy tuyên truyền, cảm hóa và giáo dục làm nền tảng, lực lượng Công an đã tích cực phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, gia đình và nhà trường cùng chung tay đồng hành, quản lý, định hướng cho các em ngay từ cơ sở.

Không chỉ tập trung vào các biện pháp nghiệp vụ, Công an phường còn chú trọng xây dựng môi trường giáo dục, quan tâm nắm bắt tâm tư, hoàn cảnh, nguyên nhân dẫn đến những biểu hiện lệch chuẩn của từng trường hợp để có biện pháp hỗ trợ, cảm hóa phù hợp. Qua đó, giúp các em nhận thức rõ hơn về hành vi của mình, từng bước điều chỉnh nhận thức, hành động và có cơ hội phát triển theo hướng tích cực hơn.

Bên cạnh đó, lực lượng Công an đã phối hợp rà soát, lập danh sách các thanh thiếu niên có biểu hiện chậm tiến, thường xuyên tụ tập ăn chơi, lêu lổng hoặc có nguy cơ vi phạm pháp luật để tổ chức gặp gỡ, tuyên truyền, răn đe và yêu cầu ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật. Công tác này được thực hiện công khai, có sự tham gia trách nhiệm của gia đình, khu dân cư và các tổ chức đoàn thể nhằm nâng cao trách nhiệm trong việc quản lý, giáo dục thanh thiếu niên.

Công an phường Đông Sơn cũng chủ động xây dựng các nhóm trên nền tảng Zalo, Facebook nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, quản lý, nhắc nhở và đồng hành cùng thanh thiếu niên có biểu hiện chậm tiến. Thông qua các nhóm này, lực lượng Công an thường xuyên đăng tải các nội dung tuyên truyền pháp luật, kiến thức về an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường, phòng chống ma túy; đồng thời cảnh báo những hệ lụy, tác hại từ hành vi tụ tập gây rối trật tự công cộng, vi phạm pháp luật hay sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát.

Đây không chỉ là kênh tuyên truyền, mà còn là cầu nối giúp lực lượng chức năng kịp thời nắm bắt tâm tư, diễn biến tâm lý, những biểu hiện bất thường trong nhận thức và hành vi của các em, từ đó có biện pháp định hướng, hỗ trợ, giáo dục phù hợp. Cách làm này bước đầu phát huy hiệu quả, vừa tận dụng ưu thế của công nghệ, vừa phù hợp với xu hướng sử dụng mạng xã hội phổ biến của giới trẻ hiện nay, góp phần đưa công tác tuyên truyền, giáo dục đến gần hơn với thanh thiếu niên bằng phương thức nhẹ nhàng, linh hoạt và gần gũi.

Cùng với công tác tuyên truyền, giáo dục, Công an phường còn tăng cường tuần tra kiểm soát tại các tuyến, địa bàn thường xuyên xuất hiện tình trạng thanh thiếu niên tụ tập về đêm, nẹt pô, lạng lách đánh võng. Các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, gây rối trật tự công cộng đều được xử lý nghiêm nhằm răn đe và phòng ngừa chung. Công an phường đã mở rộng phạm vi tuyên truyền đến các cơ sở sửa chữa xe máy trên địa bàn, vận động ký cam kết không “độ”, “chế” xe trái phép; tuyên truyền cho các cơ sở kinh doanh xăng dầu nâng cao tinh thần cảnh giác, kịp thời cung cấp thông tin khi phát hiện các nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện nghi vấn.

Ngoài ra, Công an phường Đông Sơn còn chú trọng tổ chức nhiều hoạt động giáo dục cộng đồng mang ý nghĩa thiết thực như dọn vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ, vệ sinh môi trường tại các khu dân cư hay tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng. Thông qua các hoạt động này, thanh thiếu niên được rèn luyện ý thức trách nhiệm với xã hội, giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, tinh thần đoàn kết và sẻ chia với cộng đồng. Nhiều em sau khi tham gia các hoạt động đã có chuyển biến tích cực trong nhận thức, biết quan tâm hơn đến học tập, lao động và tránh xa các tệ nạn xã hội.

Ngoài ra, Công an phường Đông Sơn còn chú trọng tổ chức nhiều hoạt động cộng đồng mang ý nghĩa thiết thực để tạo môi trường rèn luyện, giúp thanh thiếu niên phát triển theo hướng tích cực. Các hoạt động như vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ, dọn dẹp môi trường tại khu dân cư, tham gia các chương trình tình nguyện vì cộng đồng đã trở thành những trải nghiệm ý nghĩa, góp phần bồi đắp ý thức trách nhiệm và tinh thần sống đẹp cho các em.

Thông qua những hoạt động này, thanh thiếu niên không chỉ được giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tinh thần đoàn kết, sẻ chia mà còn có thêm cơ hội trải nghiệm, cống hiến và khẳng định giá trị bản thân. Từ đó, giúp các em nâng cao nhận thức, hình thành lối sống tích cực, quan tâm hơn đến học tập, lao động và chủ động tránh xa các tệ nạn xã hội.

Chung tay tạo môi trường lành mạnh cho thanh thiếu niên phát triển

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn phường Đông Sơn đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tình trạng tụ tập gây mất trật tự công cộng đã giảm rõ rệt. Người dân địa phương bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ và đánh giá cao những cách làm hiệu quả của Công an phường trong công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên.

Ông Nguyễn Thế Vũ, Tổ trưởng tổ dân phố  Đại Từ 1, phường Đông Sơn chia sẻ: Từ khi lực lượng Công an phường thường xuyên tổ chức tuần tra đêm và triển khai nhiều biện pháp quản lý, giáo dục thanh thiếu niên, tình hình an ninh trật tự tại khu phố thay đổi rõ rệt. Những tiếng nẹt pô, rồ ga hay cảnh tụ tập đánh, chửi nhau gần như không còn. Người dân chúng tôi rất đồng tình và sẽ tiếp tục phối hợp với lực lượng Công an trong việc quản lý, giáo dục các cháu.

Theo ông Vũ, điều đáng ghi nhận là lực lượng Công an không chỉ tập trung xử lý vi phạm, mà còn chú trọng công tác cảm hóa, giáo dục bằng nhiều hình thức linh hoạt, gần gũi với thanh thiếu niên. “Đây là biện pháp rất sáng tạo, phù hợp với thực tế địa phương và đem lại hiệu quả rõ rệt. Tôi cho rằng cần tiếp tục duy trì thường xuyên và tổ chức thêm nhiều hoạt động bổ ích để tạo môi trường lành mạnh cho các cháu học tập, rèn luyện”, ông Vũ cho biết thêm.

Theo Thiếu tá Lê Vương Anh, Phó Trưởng Công an phường Đông Sơn, muốn giải quyết hiệu quả tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Bên cạnh công tác tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục của lực lượng Công an và các cấp, các ngành, gia đình cần quan tâm, quản lý con em mình nhiều hơn; nhà trường cần phối hợp với lực lượng Công an trong việc phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm, đặc biệt người dân cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện các biểu hiện nghi vấn để cùng chung tay giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an phường Đông Sơn đã chủ động phát hiện, ngăn chặn hai nhóm đối tượng có biểu hiện vi phạm pháp luật; đồng thời tiếp tục quản lý 257 đối tượng thuộc diện quản lý nghiệp vụ và tổ chức ký cam kết đối với 136 cơ sở kinh doanh trên địa bàn nhằm phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Có thể thấy rằng, công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Những mô hình hay, cách làm sáng tạo của Công an phường Đông Sơn không chỉ góp phần kéo giảm các vụ việc vi phạm pháp luật mà còn tạo môi trường an toàn, lành mạnh để thanh thiếu niên phát triển toàn diện. Đây cũng là kinh nghiệm cần được nhân rộng nhằm xây dựng địa bàn bình yên, văn minh và phát triển bền vững./.