Khởi tố đối tượng cho vay lãi nặng với lãi suất gấp hơn 7 lần quy định

Sau quá trình điều tra, mở rộng vụ án đấu tranh, bắt giữ nhóm đối tượng cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự (triệt phá ngày 25/6/2026 trước đó); ngày 21/07/2026, Phòng Cảnh sát Hình sự Công an tỉnh Thanh Hóa đã làm rõ, Quyết định khởi tố bị can và bắt giữ đối với đối tượng Nguyễn Trọng Tài, sinh năm 1992, trú tại tổ 3, phường Yên Hòa, Hà Nội về hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Theo tài liệu điều tra, chị L.T.H, sinh năm 1981, trú tại đường Dương Đình Nghệ, phường Hạc Thành, Thanh Hóa có nhu cầu vay tiền để phục vụ hoạt động kinh doanh nên đã liên hệ với Nguyễn Trọng Tài để vay tiền. Từ cuối năm 2021 đến năm 2024, Tài đã cho chị H vay 03 khoản tiền, mỗi khoản trị giá 200.000.000 đồng, tổng là 600.000.000 đồng. Mức lãi suất được thỏa thuận từ 3.000 đồng đến 4.000 đồng/01 triệu đồng/01 ngày, tương đương khoảng 109,5%/năm đến 146%/năm, gấp từ 5,475 lần đến 7,3 lần mức lãi suất tối đa được quy định trong Bộ luật Dân sự.

Hành vi cho vay tiền với lãi suất cao vượt nhiều lần mức pháp luật cho phép, được thực hiện trong thời gian dài và nhằm mục đích thu lợi, là bài học cảnh tỉnh đối với những người đang hoặc có ý định thực hiện hoạt động cho vay không đúng quy định. Đồng thời, vụ án cũng cho thấy người vay cần đặc biệt thận trọng khi tiếp cận các nguồn vốn không chính thức, nhất là các khoản vay tính lãi theo ngày.

          Nhận diện hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự

Theo khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Phần lãi suất vượt quá giới hạn nêu trên không có hiệu lực.

Theo Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017, người nào trong giao dịch dân sự cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính, đã bị kết án về hành vi này mà còn vi phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

          Hồi chuông cảnh báo đối với người có nhu cầu vay tiền

Trong thực tế, người vay thường chỉ quan tâm đến việc nhận được tiền nhanh mà chưa tính đầy đủ tổng số tiền lãi phải trả. Với cách tính lãi theo ngày, khoản vay tưởng chừng không lớn có thể phát sinh số tiền lãi rất cao sau một thời gian ngắn. Người vay càng kéo dài thời gian trả nợ thì áp lực tài chính càng tăng, thậm chí phải tiếp tục vay khoản mới để thanh toán khoản cũ.

Một số đối tượng còn yêu cầu người vay ký giấy nhận nợ có số tiền cao hơn số tiền thực nhận, ký giấy tờ để trống nội dung, giao bản chính giấy tờ tùy thân hoặc giấy tờ tài sản. Đây là những rủi ro lớn có thể bị lợi dụng để gây sức ép, đòi nợ hoặc phát sinh tranh chấp phức tạp.

Để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, cơ quan chức năng khuyến cáo:

1. Đối với người có nhu cầu vay tiền:

- Ưu tiên vay vốn tại ngân hàng, tổ chức tín dụng, quỹ tín dụng nhân dân hoặc các đơn vị được phép hoạt động theo quy định của pháp luật.

- Trước khi vay phải xác định rõ số tiền thực nhận, lãi suất, cách tính lãi, thời hạn vay, tổng số tiền phải thanh toán và các khoản phí kèm theo.

- Không ký giấy vay tiền, giấy nhận nợ hoặc hợp đồng khi nội dung còn để trống, không đúng với số tiền thực nhận hoặc có điều khoản không rõ ràng.

- Không giao bản chính căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe và các giấy tờ tài sản cho người cho vay khi không có căn cứ pháp lý rõ ràng.

- Lưu giữ hợp đồng, giấy vay tiền, sao kê chuyển khoản, tin nhắn, bản ghi âm và các tài liệu liên quan để bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

2. Đối với người cho vay:

- Không lợi dụng khó khăn về tài chính của người khác để áp đặt mức lãi suất trái quy định của pháp luật.

- Khi cho vay phải lập hợp đồng rõ ràng, xác định đúng số tiền giao nhận, mức lãi suất, thời hạn và phương thức thanh toán.

- Không sử dụng các khoản phí, tiền phạt hoặc hình thức giao dịch giả tạo để che giấu mức lãi suất thực tế.

- Tuyệt đối không sử dụng hoặc thuê người thực hiện hành vi đe dọa, xúc phạm, cưỡng ép, bắt giữ người, chiếm giữ hoặc hủy hoại tài sản để đòi nợ.

3. Đối với gia đình và người dân:

- Thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở người thân, nhất là người đang gặp khó khăn tài chính, không tìm đến các nguồn vay không rõ ràng hoặc vay tiền với lãi suất tính theo ngày.

- Khi phát hiện quảng cáo, tụ điểm hoặc đối tượng có biểu hiện cho vay lãi nặng, cần ghi nhận thông tin và thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất.

- Nếu bị đe dọa, quấy rối hoặc cưỡng ép để đòi nợ, không nên tự giải quyết bằng bạo lực; cần bảo đảm an toàn, lưu giữ chứng cứ và trình báo kịp thời cho cơ quan chức năng.

Phòng ngừa tội phạm cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự không chỉ là trách nhiệm của lực lượng Công an mà cần sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức, gia đình và toàn thể nhân dân. Mỗi người dân cần nâng cao hiểu biết pháp luật, thận trọng trước mọi lời mời chào vay tiền nhanh, không tiếp tay cho hoạt động cho vay trái pháp luật và kịp thời tố giác hành vi vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và bình yên trong cộng đồng./.