Đấu tranh với thực phẩm bẩn: Cuộc chiến vì sức khỏe cộng đồng

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an về cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự và an toàn vệ sinh thực phẩm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm. Trong đó, Phòng Cảnh sát kinh tế giữ Công an tỉnh vai trò nòng cốt, đã trực tiếp kiểm tra và phát hiện 08 cơ sở kinh doanh vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, thu giữ hàng chục tấn thực phẩm bẩn.

Một trong những vụ việc điển hình, ngày 23/12/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa và Đội Quản lý thị trường số 9 thuộc Chi cục Chất lượng, chế biến và phát triển thị trường tỉnh Thanh Hóa kiểm tra, phát hiện xe ô tô đầu kéo biển kiểm soát 76C-092.45 kéo theo rơ-moóc biển kiểm soát 76R-006.30 do Nguyễn Thanh Phương, sinh năm 1981, trú tại xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai điều khiển, đang vận chuyển 271 thùng cá khoai với tổng trọng lượng 7,046 tấn. Qua điều tra xác định, số cá này được nhập khẩu từ Trung Quốc, trung chuyển qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, sau đó vận chuyển đi tiêu thụ tại nhiều tỉnh, trong đó có Thanh Hóa. Trước khi bị phát hiện, một phần hàng đã được giao cho các cơ sở kinh doanh trên địa bàn phường Sầm Sơn. Tiếp tục kiểm tra các điểm tập kết, lực lượng chức năng thu giữ 181 thùng cá khoai đông lạnh với trọng lượng 3,370 tấn, trong đó có 101 thùng do Nguyễn Thanh Phương vừa giao và 80 thùng tồn kho.

Kết quả kiểm nghiệm của Viện Kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm Quốc gia (Bộ Y tế) xác định toàn bộ số cá trên đều chứa hàm lượng Formol đậm đặc, từ 90 đến 105 mg/kg. Formol là hóa chất cực độc, bị cấm sử dụng trong bảo quản thực phẩm. Khi xâm nhập cơ thể, Formol có thể gây kích ứng niêm mạc, viêm loét thực quản, dạ dày, rối loạn tiêu hóa, ngộ độc cấp tính; về lâu dài làm tăng nguy cơ ung thư, tổn thương gan, thận, hệ thần kinh; nếu nhiễm liều lượng lớn có thể gây tử vong. Việc hơn 10 tấn cá khoai chứa Formol chuẩn bị được đưa ra thị trường là lời cảnh báo nghiêm khắc về mức độ táo tợn, coi thường tính mạng người khác của các đối tượng. Nếu không được phát hiện kịp thời, hàng nghìn bữa ăn của người dân có thể đã bị đầu độc.

Không chỉ dừng lại ở thực phẩm nhiễm hóa chất, các hành vi thu mua, giết mổ, tiêu thụ động vật mắc bệnh cũng bị lực lượng Công an kiên quyết đấu tranh. Ngày 05/02/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với nhiều đối tượng trú tại các xã An Nông, Thọ Bình, Thọ Long, Thọ Ngọc, tỉnh Thanh Hóa về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm theo Điều 317 Bộ luật Hình sự. Trước đó, các đối tượng đã thu mua 81 con lợn nhỏ có dấu hiệu nhiễm bệnh với giá rẻ, sau đó bán lại để giết mổ, tiêu thụ. Khi lực lượng chức năng kiểm tra, đã thu giữ gần 1,2 tấn thịt lợn đang được sơ chế, bảo quản. Kết luận giám định xác định toàn bộ số thịt này dương tính với vi rút dịch tả lợn châu Phi.

Mặc dù dịch tả lợn châu Phi không lây sang người, song việc giết mổ, vận chuyển lợn bệnh làm gia tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi. Đặc biệt, nếu thịt lợn bệnh không bảo đảm vệ sinh, nhiễm vi sinh vật, độc tố thứ phát vẫn có thể gây ngộ độc, rối loạn tiêu hóa cho người sử dụng. Hành vi thu mua, giết mổ lợn bệnh để bán kiếm lời không chỉ vi phạm pháp luật mà còn thể hiện sự vô trách nhiệm với cộng đồng. Việc khởi tố, xử lý nghiêm các đối tượng là thông điệp mạnh mẽ của lực lượng Công an: không thể đánh đổi sức khỏe Nhân dân lấy lợi nhuận bất chính.

Trong một vụ việc khác, ngày 27/02/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế chủ trì phối hợp với Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm và Đội Quản lý thị trường số 9 kiểm tra đột xuất hai kho lạnh, đồng thời là cơ sở thu mua, chế biến xương, đuôi, chân trâu, bò tại xã Trung Chính và xã Thọ Long, tỉnh Thanh Hóa. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 6 tấn hàng không rõ nguồn gốc, bốc mùi hôi thối, nhiều mặt hàng biến đổi màu sắc, kết cấu mềm nhũn, đây là dấu hiệu cho thấy quá trình phân hủy đã diễn ra trước đó. Chủ cơ sở khai nhận số thực phẩm được thu gom trôi nổi từ nhiều nguồn nhỏ lẻ, không qua kiểm dịch, không hóa đơn, chứng từ, mua với giá rẻ rồi tập kết về kho lạnh chờ bán. Thực tiễn kiểm tra cho thấy nhiều lô hàng đã trải qua quá trình rã đông cấp đông nhiều lần. Việc cấp đông sâu chỉ làm mùi hôi tạm thời giảm, không tiêu diệt được vi khuẩn, vi sinh vật hay độc tố đã hình thành, khiến nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn tồn tại nguyên vẹn.

Tiếp đó, ngày 02/3/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục chủ trì, phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra nhiều cơ sở kinh doanh thực phẩm đông lạnh trên địa bàn phường Hạc Thành và Nguyệt Viên.  Kiểm tra tại Công ty TNHH TM&DV Duy Xinh địa chỉ 10/59 Nguyễn Duy Hiệu và địa điểm kinh doanh ở chợ đầu mối Đông Hương lực lượng chức năng đã phát hiện, thu giữ gần 2 tấn hàng hoá là thực phẩm đông lạnh, gồm các mặt hàng: Tràng trứng gia cầm, nầm lợn, ruốc lợn, bò khô, thịt lợn, chả cá, chả mực, mực, bạch tuộc, bào ngư và nhiều loại mặt hàng thực phẩm đông lạnh khác không có tem, nhãn, mác, nguồn gốc xuất xứ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm, gây ảnh hưởng đến sức khoẻ người tiêu dùng. Chủ cơ sở thừa nhận thu mua trôi nổi với giá rẻ, sau đó cấp đông, bán lại cho các quán ăn, quán lẩu, quán nướng.

Tiến hành kiểm tra một hộ kinh doanh khác ở phường Nguyệt Viên, lực lượng chức năng thu giữ hơn 2 tấn da bì lợn không rõ nguồn gốc đang được chế biến thành bì sợi để cung cấp cho thị trường. Tại thời điểm kiểm tra, khu vực tập kết và chế biến da, bì lợn bốc mùi hôi nồng nặc, xuất hiện nhiều ruồi nhặng. Các tấm da, bì lợn được để trực tiếp trên nền gạch ẩm ướt, không có giá kê, không được che chắn, không thực hiện các biện pháp vệ sinh cần thiết. Điều kiện cơ sở vật chất và quy trình sơ chế, bảo quản hoàn toàn không bảo đảm yêu cầu vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ cao gây ô nhiễm, mất an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

Qua kiểm tra, làm việc với các chủ cơ sở, lực lượng chức năng xác định số thực phẩm không rõ nguồn gốc không được đưa vào các kênh phân phối chính thống mà chủ yếu tiêu thụ tại các chợ dân sinh, hàng quán bình dân và các cơ sở ăn uống nhỏ lẻ. Nguyên nhân khiến loại thực phẩm này dễ dàng tiêu thụ là do giá bán rẻ, thấp hơn đáng kể so với thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, nhất là công nhân, người lao động và sinh viên.

Thượng tá Lương Ngọc Hải, Phó Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an và Giám đốc Công an tỉnh, đơn vị đã đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng Quản lý thị trường, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Thú y tổ chức nhiều đợt kiểm tra đột xuất. Qua đó, nhiều vụ việc nghiêm trọng liên quan đến thực phẩm bẩn đã được phát hiện, ngăn chặn kịp thời trước khi đưa ra thị trường. Theo Thượng tá Lương Ngọc Hải, các đối tượng kinh doanh thực phẩm bẩn không phải vì thiếu hiểu biết mà xuất phát từ động cơ hám lợi.

Việc sử dụng thực phẩm bẩn, đặc biệt là thực phẩm chứa hóa chất, phụ gia không rõ nguồn gốc, thực phẩm nhiễm bệnh hoặc đã biến chất, tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe con người. Nguy cơ dễ nhận thấy nhất là ngộ độc cấp tính với các biểu hiện đau bụng, nôn, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa; trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc nhiễm độc, đe dọa tính mạng. Nguy hiểm hơn, các hóa chất và phụ gia độc hại có thể tích lũy lâu dài trong cơ thể, gây rối loạn chức năng gan, thận, suy giảm hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mản tính, trong đó có ung thư; đồng thời ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, tim mạch, nội tiết và sức khỏe sinh sản. Đối với thực phẩm nhiễm bệnh, nguy cơ không chỉ dừng lại ở người tiêu dùng mà còn tiềm ẩn khả năng lây lan dịch bệnh, đe dọa an toàn sinh học và sức khỏe cộng đồng.

Ông Đoàn Văn Quang, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Thanh Hóa cảnh báo: Việc sử dụng hóa chất, phụ gia cấm hoặc thực phẩm nhiễm bệnh có thể gây ngộ độc cấp tính với biểu hiện nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, thậm chí suy hô hấp. Về lâu dài, các chất độc tích lũy trong cơ thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường ruột, gan, thận, rối loạn nội tiết và ung thư. Đặc biệt, các hóa chất như Formol có độc tính cao, tuyệt đối không được phép sử dụng trong bảo quản thực phẩm. Việc cố tình sử dụng để kéo dài thời gian bảo quản là hành vi đầu độc cộng đồng.

Ông Quang cũng khuyến cáo các cơ sở sản xuất, kinh doanh tuyệt đối không vận chuyển, buôn bán thực phẩm không rõ nguồn gốc, không sử dụng hóa chất, phụ gia cấm. Đối với các hộ kinh doanh cần tìm hiểu rõ nguồn gốc của sản phẩm, đặc biệt được các cơ quan nhà nước công bố về chất lượng sản phẩm. Đối với người tiêu dùng phải có lựa chọn thông thái, chủ động tìm hiểu các sản phẩm, nâng cao cảnh giác trong lựa chọn và sử dụng thực phẩm, chỉ mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có tem nhãn, hóa đơn, chứng từ theo quy định.

Bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu trước mắt trong công tác bảo vệ sức khỏe Nhân dân mà còn là nhiệm vụ lâu dài, gắn liền với chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển bền vững của đất nước. Với tinh thần trách nhiệm cao nhất, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục kiên trì, quyết liệt đấu tranh, ngăn chặn từ sớm, từ xa các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm, đồng thời kêu gọi sự đồng hành, giám sát và phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành và toàn thể Nhân dân. Sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội chính là nền tảng vững chắc để xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân./.