Thanh Hoá tự hào là vùng đất địa linh nhân kiệt, cái nôi của cách mạng và là hậu phương chiến lược vững chắc, đóng góp to lớn sức người, sức của cho tiền tuyến trong suốt chiều dài lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Nhận thức được vị trí chiến lược trọng yếu này, các thế lực thù địch và các tổ chức phản động luôn tìm mọi cách điên cuồng phá hoại, âm mưu biến hậu phương của ta thành nơi bất ổn, hòng làm suy yếu sức mạnh kháng chiến từ bên trong.
Trước tình hình đó, nhiệm vụ đập tan các tổ chức phản động, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội tại hậu phương Thanh Hoá là mệnh lệnh cốt tử, là trách nhiệm chung của toàn Đảng, toàn quân và toàn nhân dân ta.
- Nhận diện âm mưu thâm độc của các tổ chức phản động
Mặc dù thực dân Pháp đã thua đau trên chiến trường Việt Nam nhưng các thế lực thù địch, đối tượng phản động trong và ngoài nước vẫn gia tăng các hoạt động chống phá chính quyền, phong trào cách mạng, tuyên truyền, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân, lập ra các tổ chức phản động “Mặt trận dân tộc giải phóng”, “Phủ bộ dân tộc giải phóng” , “Đại Việt Duy Dân”, “Mặt trận quốc gia thống nhất”, “Liên bang Thái Bắc Trung Việt” , “xứ Thái, xứ Mường tự trị”… phá hoại chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ta, làm suy yếu tiến tới lật đổ chính quyền cách mạng. Các đối tượng phản cách mạng đã sử dụng các thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt như: tung luận điệu phản tuyên truyền chống phá chính quyền cách mạng mới thành lập; phối hợp hoặc nhận sự hỗ trợ từ các lực lượng đối địch để chống lại phong trào kháng chiến; tổ chức các hoạt động phá hoại về chính trị, kinh tế, giao thông, hậu cần ở một số khu vực; lôi kéo, mua chuộc hoặc cưỡng ép một số người tham gia các hoạt động chống đối. Các tổ chức phản động luôn triệt để lợi dụng vấn đề dân tộc, những sơ hở, thiếu sót trong quá trình lãnh đạo cách mạng để tuyên truyền phá hoại tư tưởng, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân; bôi nhọ lãnh đạo, phủ nhận vai trò của lãnh tụ; làm giảm sút lòng tin của nhân dân với chính quyền cách mạng.
Trước tình hình đó, lực lượng Công an Thanh Hóa đã bám sát sự chỉ đạo của Lãnh đạo của Trung ương, của chính quyền tỉnh; giữ vững tinh thần đoàn kết, anh dũng; quán triệt phương châm “Bóp chết từ trong trứng” đã triển khai đồng bộ các lực lượng, biện pháp công tác, phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các đối tượng phản động, giữ vững ổn định an ninh chính trị, tạo cơ sở vững chắc, giữ vững hậu phương kháng chiến Thanh Hoá.
- Quan điểm chỉ đạo
Đối với công tác đấu tranh chống phản động, Ty Công an Thanh Hóa đã quán triệt quan điểm:
- Coi thù trong nguy hiểm như giặc ngoài được Ban chấp hành Trung ương Đảng quán triệt tại Chỉ thị kháng chiến và kiến quốc (ngày 25/11/1945), chỉ rõ 4 nhiệm vụ cấp bách của nhân dân ta lúc này là: “Củng cố chính quyền, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống nhân dân”. Việc đặt nhiệm vụ “bài trừ nội phản” song song với “chống xâm lược” khẳng định tầm quan trọng sinh tử của mặt trận này.
- “Trấn áp triệt để” kết hợp với “khoan hồng độ lượng” được Chủ tịch nước nêu trong Sắc lệnh số 133-SL ngày 21/01/1953, trong đó nhấn mạnh: Những kẻ thủ mưu, những kẻ chủ chốt, những kẻ cố ý phá hoại tích cực phải bị trừng trị nhiêm khắc; những kẻ bị ép buộc, dụ dỗ hoặc lầm lỗi nhẹ mà thật thà hối cải thì được giảm nhẹ hoặc miễn xá.
- Dựa vào dân để tìm và diệt phản động đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh truyền tải qua các bài nói chuyện chuyên đề hướng dẫn nghiệp vụ cho lực lượng gìn giữ an ninh.
- Kết hợp chặt chẽ giữa giữ vững pháp chế và đấu tranh chính trị đã ấn định đường lối xét xử của các Tòa án quân sự đối với tội phạm phản quốc được nêu rõ trong Sắc lệnh 133-SL ngày 21/01/1953. Quan điểm này đóng vai trò nền tảng pháp lý trong thời chiến, loại bỏ việc xử lý tuỳ tiện, đưa hoạt động tiễu trừ phản động đi vào khuôn khổ pháp chế xã hội chủ nghĩa đầu tiên của nước ta.
3. Đập tan các tổ chức phản động, giữ vững hậu phương kháng chiến ở Thanh Hóa
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Thanh Hóa trở thành một trong những hậu phương quan trọng của cả nước. Đây là nơi tập kết lực lượng, huấn luyện bộ đội, sản xuất lương thực, tiếp nhận và vận chuyển hàng hóa phục vụ tiền tuyến. Trong bối cảnh đó, việc giữ vững trật tự trị an, bảo vệ chính quyền cách mạng và bảo đảm sự ổn định của hậu phương là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt. Mặc dù trong điều kiện mới thành lập, còn thiếu thốn về quân số, phương tiện và điều kiện làm việc, nhưng các cán bộ, chiến sĩ lực lượng Công an Thanh Hoá đã bám sát cơ sở, phối hợp với chính quyền địa phương và quần chúng nhân dân làm tốt công tác nắm chắc tình hình, bảo vệ các cơ quan Đảng, chính quyền, kho tàng, tuyến giao thông và các cơ sở phục vụ kháng chiến.
Từ miền núi đến đồng bằng, từ vùng ven biển đến các thị trấn, cán bộ công an ngày đêm có mặt ở cơ sở. Chủ động triển khai các mặt công tác, kịp thời phát hiện, ngăn chặn nhiều hoạt động bị xem là gây mất ổn định hoặc cản trở hậu phương kháng chiến, góp phần bảo đảm hoạt động thông suốt của chính quyền cách mạng. Trong điều kiện chiến tranh, lực lượng Công an Thanh Hóa đã phối hợp chặt chẽ với dân quân, du kích và các lực lượng bảo vệ địa phương tổ chức tuần tra, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu: kho lương thực, kho quân nhu, bến phà, cầu cống và các tuyến đường vận tải… bảo đảm nguồn chi viện cho chiến trường không bị gián đoạn.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, lực lượng Công an Thanh Hóa đã triển khai các biện pháp công tác, huy động lực lượng, phối hợp với các lực lượng vũ trang trong tỉnh, chính quyền các địa phương đập tan âm mưu ngóc đầu dậy của bọn phản cách mạng, giữ vững trật tự trị an; phá tan hàng loạt các tổ chức phản động trên địa bàn tỉnh, như:
Ngày 30/6/1947, đập tan tổ chức phản động “Mặt trận dân tộc giải phóng” ở Mậu Thôn, huyện Nông Cống
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Đinh Văn Khôi - đảng viên tổ chức phản động “Việt Nam dân tộc cách mạng Đảng” từ Hà Nội vào móc nối với một số tên cầm đầu “Việt Cách” là Mai Ngọc Đại, Nguyễn Sỹ Phong… lập ra Phủ bộ “Dân tộc giải phóng” ở huyện Hà Trung. Sau đó phát triển lực lượng thành lập chi bộ hoạt động ở thị xã Thanh Hóa và mở rộng hoạt động ở huyện Nông Cống. Chúng đã kết nạp Lê Văn Chiến, Chủ tịch Liên đoàn công giáo Mậu Thôn vào tổ chức. Tháng 3/1947, Đinh Văn Khôi bị bắt, kết tội phản quốc, sau đó đã bỏ trốn. Một số tay chân còn lại tiếp tục hoạt động lập ra “Tỉnh bộ” do Cao Phi làm đặc phái viên chỉ đạo Tỉnh bộ Thanh Hóa; Lê Văn Chế làm quyền Tỉnh trưởng Thanh Hóa; tập hợp, phát triển tổ chức đến các huyện: Tĩnh Gia, Đông Sơn, Hà Trung, Quảng Xương, Nga Sơn, Ngọc Lặc, Lang Chánh; lập “Mặt trận dân tộc giải phóng” và chọn Mậu Thôn làm căn cứ.
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đồng chí Nguyễn Văn Hoàng - Trưởng Ty, lực lượng công an phối hợp với Tiểu đoàn Cảnh vệ, Tự vệ vũ trang huyện Nông Cống phá tổ chức phản động và căn cứ của chúng ở Mậu Thôn. Sau 150 ngày đêm, đến ngày 30/6/1947, toàn bộ bọn phản động ở căn cứ Mậu Thôn đã bị bắt trong đó có tên đầu sỏ Nguyễn Bá Ky; bắt gọn 40 tên, trong đó có những tên nguy hiểm như Hồ Công Vụ, Hồ Công Xô, đập tan tổ chức “Phủ bộ dân tộc giải phóng” ở huyện Quảng Xương.
Tháng 9/1947, đập tan tổ chức phản động “Đại Việt Duy Dân” ở 3 huyện miền núi Quan Hóa, Thường Xuân, Như Xuân
Tháng 7/1947, số phản động trong dân tộc ít người thuộc 3 huyện Quan Hóa, Lang Chánh, Bá Thước đã âm mưu lập “Khu tự trị Thái Mường”, móc nối với tàn dư các tổ chức phản động “Quốc Dân Đảng”, “Mặt trận dân tộc giải phóng”, “Mặt trận Quốc gia liên hiệp” lập ra tổ chức phản động “Đại Việt Duy dân”, hoạt động chủ yếu ở 3 huyện Quan Hóa, Thường Xuân, Như Xuân, do 2 bố con Lê Xuân Kỳ và Lê Xuân Tín cầm đầu. Chúng lôi kéo được gần 100 tên, tuyển mộ 200 lính dưới danh nghĩa “dân quân du kích” bí mật xây dựng chiến khu ở Chòm Lót (xã Lê Lai), khu vực Hón Di, xã Quyết Thắng (huyện Thường Xuân), tổ chức huấn luyện quân sự, tích trữ lương thực, vũ khí, chờ thời cơ nổi dậy cướp chính quyền. Tháng 9/1947, Ty Công an Thanh Hóa đã mở đợt đấu tranh phá tổ chức phản động “Đại Việt Duy dân”, tổ chức bao vây, truy bắt 2 bố con Lê Xuân Kỳ, Lê Xuân Tín; tên Hà Công Thắng, Cầm Bá Thắng và những tên còn lại phải bỏ trốn.
Đầu năm 1948, đập tan tổ chức phản động “Mặt trận quốc gia thống nhất” ở huyện Nga Sơn
Ở Nga Sơn, dưới sự chỉ đạo của giám mục Lê Hữu Từ và Linh mục Lê Thành Thục, Phủ bộ “Dân tộc giải phóng” đã tổ chức 4 chi bộ vùng đồng bào theo đạo; cử tên quan lại cũ Khiếu Hữu Kiều lập ra tổ chức “Mặt trận quốc gia thống nhất” tập hợp lực lượng, luyện tập quân sự, tuyên truyền chống cộng sản. Tên Đinh Văn Khôi và một số tay chân sau khi trốn khỏi nhà giam đã chạy về Nga Sơn cấu kết với bọn phản động đội lốt tôn giáo thành lập “Mặt trận dân tộc thống nhất”. Chúng dụ dỗ, cưỡng ép thanh niên lập tổ chức “Thanh niên tự vệ công giáo” để khống chế, uy hiếp nhân dân; bắt Chủ tịch Việt Minh xã Nga Điền làm con tin; đốt nhà Chủ tịch Ủy ban kháng chiến xã Tùng Chính; đánh chiếm chính quyền 03 xã vùng Tam Tổng để xây dựng căn cứ.
Tỉnh ủy Thanh Hóa đã quyết định tiểu phản, giải phóng quần chúng, Ty Công an Thanh Hóa đã phối hợp chính quyền huyện Nga Sơn tổ chức bao vây, kiểm soát toàn bộ khu vực Tam Tổng. Sau gần 05 tháng đã trấn áp tổ chức phản động ở huyện Nga Sơn và tàn dư trong tổ chức “Mặt trận dân tộc giải phóng” ở Thanh Hóa, bắt 105 tên phản động, thu nhiều vũ khí và tài liệu quan trọng.
Tháng 8/1952, phá tổ chức phản động “Bảo hoàng” ở huyện Bá Thước
Tháng 3/1952, Lê Văn Thương - thành viên tổ chức “Quốc Dân Đảng” ở huyện Lang Chánh đã câu kết với một số đối tượng phản động ở Cẩm Thủy kích động người dân tổ chức lễ Tế cờ tuyên thệ tại Hồ Điền (khu vực Mường Khô thuộc 4 xã: Điền Lư, Điền Quang, Điền Thượng và Điền Hạ), huyện Bá Thước; tuyên truyền, lôi kéo được 119 tên tham gia vào tổ chức do Phạm Phúc Quyết và Hà Công Thắng cầm đầu. Đến tháng 6/1952, một số tên lang đạo có thế lực lập ra tổ chức “Bảo Hoàng” do Trương Công Hội cầm đầu. Chúng tìm cách móc nối với bọn phỉ do tên Hai Phìa cầm đầu, tổ chức bắt cóc cán bộ xã Ban Công, cướp tài liệu và 10 triệu đồng tiền thu thuế của nhân dân; bắt Chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính xã Long Vân và một số cán bộ.
Tháng 8/1952, Ty Công an Thanh Hóa tham mưu cho Tỉnh ủy lập Ban chuyên án và xây dựng kế hoạch đấu tranh. Sau một thời gian đấu tranh, lực lượng công an đã bắt 19 tên cầm đầu nguy hiểm trong tổng số 83 tên của tổ chức “Bảo Hoàng”, phá tan âm mưu bạo loạn lật đổ chính quyền của bọn lang đạo phản động ở huyện Bá Thước.
Ngày 25/02/1952, trấn áp tổ chức phản động “Liên tôn liên minh” do bọn phản động lợi dụng đạo phật cầm đầu
Tháng 5/1950 thực dân Pháp tìm cách móc nối với Trương Thái Giám (tức Tuệ Chiếu) đứng đầu đạo phật ở Thanh Hóa, thành lập tổ chức phản động mệnh danh là “Liên tôn liên minh” (tức Liên tôn diệt cộng), xây dựng cơ sở ở một số huyện làm hậu thuẫn cho việc tấn công Thanh Hóa. Ty Công an Thanh Hóa đã phát hiện tên Bolaer - Cao ủy Pháp ở Đông Dương ra chỉ thị cho Sở Mật vụ ngụy quyền ở Hà Nội yêu cầu Trương Thái Giám chuẩn bị lực lượng, chúng cung cấp súng, đạn, tiền bạc, phương tiện hoạt động và hứa sau khi chiếm được Thanh Hóa sẽ phong cho Giám chức Tỉnh trưởng
Ngày 25/02/1952, Ty Công an Thanh Hóa lập chuyên án (Bí số TF8) để đấu tranh. Đến ngày 02/5/1952, lực lượng công an đã bắt Trương Thái Giám, vây bắt Nguyễn Văn Sinh (tức Tuệ Quang) cùng đồng bọn, đập tan tổ chức phản động “Liên tôn liên minh” ở thị xã Thanh Hóa và các huyện Hoằng Hóa, Quảng Xương, Nông Cống, Tĩnh Gia.
Từ đầu năm 1951 đến năm 1953, phá tổ chức phản động “Liên bang Thái Bắc Trung Việt” ở huyện Quan Hóa
Tại miền Tây Thanh Hóa, thực dân Pháp đã móc nối với bọn lang đạo phản động lập ra tổ chức “Liên bang Thái Bắc Trung Việt” do Lò Khăm Thi làm Chủ tịch, Phạm Bá Thơ làm Phó Chủ tịch; thành lập các lực lượng quân sự và cung cấp súng ống, đạn dược, thuốc men. Ngày 19/01/1951, Lò Khăm Thi triệu tập Hội nghị tại Mường Xôi (Lào) gồm một số thổ ty, lang đạo ở các xã thuộc huyện Quan Hóa tuyên truyền hoạt động của tổ chức. Chúng xây dựng một số trung đội lính ngụy đóng tại Na Mèo để khống chế khu vực, mở rộng phạm vi hoạt động ở các xã dọc biên giới; tổ chức phá đường, phá kho thóc, phục kích bắn giết cán bộ, bộ đội; đưa tay chân vào các tổ chức chính quyền ta và lôi kéo cán bộ xã làm việc cho chúng. Tháng 5/1952, chúng dùng bạo lực giải tán chính quyền ở khu vực Mường Chữ, huyện Quan Hóa lập ra “Ủy ban Liên Châu Thái” cử Phạm Bá Thơ cầm đầu ở các xã Trung Hạ, Phú Lệ, Hồi Xuân; lập “Ban bình định” nhằm lật đổ chính quyền cách mạng; Lò Khăm Thi đã tuyển lựa Bùi Văn Yên về xã Quốc Thành, Hà Văn Trọng về xã Hiền Kiệt, Phạm Bá Am về Lang Chánh và một số tên phản động người Thái sống lưu vong ở Sầm Nưa (Lào) đào tạo gián điệp rồi tung về nội địa ta hoạt động.
Để hỗ trợ cho bọn phản động, thực dân Pháp mở lớp đào tạo cấp tốc sĩ quan ngụy, tổ chức các đơn vị ngụy quân để càn quét vùng biên giới; tổ chức một đơn vị gián điệp, biệt kích hỗn hợp nhảy dù (GCMA) tung vào miền Tây do thám, chỉ điểm và móc nối với bọn phản động thổ phỉ. Tên Hà Văn Lê, Phạm Bá Chính, Phạm Bá Kếu, Hai Phìa… đã tổ chức “Chiến khu con đỉa” tại huyện Mường Xôi (tỉnh Hủa Phăn, Lào), tìm cách tung thổ phỉ vào các huyện Quan Hóa, Bá Thước, Lang Chánh để hoạt động. Đến tháng 10/1952, có hàng trăm tên phỉ vào miền Tây kết hợp với bọn phỉ nằm vùng hoạt động phá hoại.
Trước tình hình đó, đồng chí Nguyễn Duy Hài (tức Phua) - Trưởng Ty Công an trực tiếp chỉ đạo mở chiến dịch tiêu diệt phỉ, phá tổ chức phản động “Liên bang Thái Bắc Trung Việt”. Ngày 15/01/1953, lực lượng công an đã phối hợp với các lực lượng vũ trang trong tỉnh tấn công vào sào huyệt của chúng ở xã Quốc Thành, huyện Bá Thước. Ngày 16/01/1953, tiếp tục tấn công vào hang ổ bọn chúng ở xã Yên Khương, huyện Lang Chánh. Tháng 3/1953, tập trung đánh vào cụm phỉ Mường Xia ở xã Sơn Thủy, huyện Quan Hóa. Trong thời gian ngắn, các lực lượng vũ trang đã bắt, làm bị thương 231 tên; thu 125 súng các loại; 180 quả mìn; một số quân trang, quân dụng; các tên cầm đầu như: Phạm Bá Thú, Phạm Bá Khuôn, Phạm Bá Phong… bị bắt; Phạm Bá Tân, Phạm Bá Quyết và một số tên khác được đưa ra kiểm điểm trước nhân dân.
Việc đập tan hàng loat các tổ chức phản động trên địa bàn tỉnh đã ngăn chặn kịp thời ngăn chặn các âm m lập “Chiến khu con đỉa” đánh sâu vào hậu phương Thanh Hóa; âm mưu hậu thuẫn cho thực dân Pháp đánh chiếm vùng thượng du và đổ bộ vào một số vùng ven biển của Thanh Hóa; âm mưu xây dựng “xứ Thái, xứ Mường tự trị” để hòng chia rẽ khối đoàn kết toàn dân, phá hoại chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ta… Đồng thời góp phần giữ vững các cơ sở Đảng và chính quyền địa phương, tình hình trật tự trị an trên địa bàn để đồng bào các dân tộc yên tâm sản xuất phục vụ kháng chiến.
Từ thực tiễn công tác công tác đấu tranh chống phản cách mạng, đập tan các tổ chức phản động trong kháng chiến chông thực dân Pháp xâm lược rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
Thứ nhất: Nhận thức sâu sắc tính chất phức tạp, quyết liệt và lâu dài của công tác đấu tranh chống phản động; nhiệm vụ của đấu tranh chống phản động là bảo vệ chế độ chính trị, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền.... Đấu tranh chống phản động là một bộ phận trọng yếu trong công tác bảo vệ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Thứ hai: Quán triệt, vận dụng linh hoạt, sáng tạo chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của công tác đấu tranh chống phản động.
Thứ ba: Đấu tranh chống phản động phải kết hợp chặt chẽ với bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, an ninh tôn giáo, dân tộc và các vấn đề xã hội. Một trong những đặc điểm hoạt động của các đối tượng phản động là luôn tìm mọi cách để xâm nhập, lũng đoạn, phá hoại nội bộ các tổ chức trong hệ thống chính trị; xâm hại trực tiếp đến thể chế chính trị, làm suy yếu, đi đến xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, lật đổ chế độ chính quyền cách mạng còn non trẻ. Do đó, thực chất công tác chống phản động là công tác bảo vệ chính trị nội bộ, bảo vệ an ninh tôn giáo, dân tộc.
Thứ tư: Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của quần chúng nhân dân trong đấu tranh chống phản động. Đấu tranh chống phản động là tổng thể các mặt công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn, làm thất bại âm mưu, hoạt động của tổ chức phản động. Chỉ có huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, toàn dân, toàn quân thì cuộc đấu tranh đó mới giành được thắng lợi triệt để.
Thứ năm: Quán triệt tư tưởng “An ninh chủ động”, sử dụng tổng hợp các biện pháp, vận dụng linh hoạt, sáng tạo đối sách, các quy định của pháp luật trong công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý ngăn chặn từ xa, từ sớm âm mưu, hoạt động của các tổ chức, đối tượng phản động. “Chủ động phòng ngừa, chủ động tiến công, lấy chủ động phòng ngừa giữ vững bên trong là chính” là tư tưởng chỉ đạo trong công tác trong công tác đấu tranh chống phản động.
Ngày nay, nhìn lại chặng đường lịch sử, những kết quả trong công tác đấu tranh chống phản cách mạng, đập tan các tổ chức phản động đã giữ vững trật tự trị an trên địa bàn tỉnh trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược được ghi nhận như một phần trong truyền thống của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Đó là truyền thống tận tụy với nhiệm vụ, gắn bó với nhân dân và nỗ lực giữ vững hậu phương để góp phần vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến.
Đồng chí Đại tá Lữ Minh Dậu
Nguyên Trưởng phòng An ninh nội địa
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Biên niên lịch sử lực lượng An ninh, Công an tỉnh Thanh Hoá (1946 - 2021), Thanh Hoá, năm 2021.
2. Lịch sử biên niên Công an nhân dân Thanh Hoá tập II (1954 - 1975), Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 1998.
3. Lịch sử Công an nhân dân Thanh Hoá tập II (1954 - 1975), Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 1999.
