An ninh Dân tộc trong thời đại số - Không để không gian mạng trở thành “điểm nóng”
Sự phát triển của công nghệ số đang làm thay đổi mạnh mẽ phương thức tiếp cận và chia sẻ thông tin. Tại các vùng địa bàn miền núi, dân tộc an, không gian mạng vừa mở ra cơ hội kết nối, quảng bá bản sắc văn hóa, vừa đặt ra “nguy cơ” mới khi những vấn đề dân tộc bị xuyên tạc, kích động, chia rẽ. Một thông tin sai lệch nếu không được nhận diện, xử lý kịp thời có thể từ “sự việc trên mạng” tác động trở lại đời sống thực tế.
Thanh Hóa có địa bàn rộng, trong đó nhiều xã miền núi là nơi sinh sống của đồng bào Mường, Thái, Dao, Mông… Đây là những địa bàn giàu bản sắc văn hóa, có vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Thực tiễn cho thấy, những khó khăn liên quan đến đất đai, sinh kế, việc làm, an sinh xã hội hoặc những vụ việc phát sinh ở cơ sở nếu thiếu thông tin đầy đủ, giải quyết chưa kịp thời rất dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng, bóp méo và gắn với yếu tố dân tộc. Nguy hiểm hơn, thủ đoạn không nhất thiết bắt đầu từ một vấn đề lớn. Có thể chỉ là một vụ việc cá biệt, một hình ảnh bị cắt ghép, một đoạn video thiếu bối cảnh hoặc một bình luận mang tính kích động. Khi được chia sẻ liên tục trên mạng xã hội, thông tin có thể bị “đẩy” từ một sự việc cụ thể thành câu chuyện mang “màu sắc đối đầu”, chia rẽ giữa các cộng đồng.

Vì vậy, để chủ động phòng ngừa, không để vấn đề dân sinh bị đẩy thành vấn đề dân tộc; không để khác biệt về phong tục, tập quán bị biến thành lý do gây chia rẽ cần tập trung thực hiện tốt các nội dung:
Chủ động từ cơ sở, không để “khoảng trống thông tin”
Thực tiễn công tác bảo đảm An ninh dân tộc trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa cho thấy, khi đời sống Nhân dân được quan tâm, những kiến nghị chính đáng được giải quyết và niềm tin của người dân được củng cố thì nguy cơ phát sinh vấn đề phức tạp giảm đáng kể. Công an Thanh Hóa xác định phương châm “chủ động phòng ngừa, giữ vững từ cơ sở”, kết hợp nắm tình hình, tuyên truyền pháp luật, vận động quần chúng với kịp thời phát hiện, xử lý thông tin xấu độc trên không gian mạng, không để “khoảng trống thông tin” trở thành khoảng trống nhận thức
Điều đó cũng đặt ra yêu cầu “thông tin chính thống phải đi trước một bước”. Khi người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, dễ hiểu và kịp thời, những tin đồn, thông tin xuyên tạc sẽ khó có cơ hội tạo thành “khoảng trống nhận thức”.
Cùng với lực lượng chức năng, vai trò của người có uy tín trong cộng đồng đặc biệt quan trọng. Đây là những người gần dân, hiểu phong tục, tiếng nói và tâm tư của đồng bào, có khả năng giải thích, định hướng và hóa giải những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Vì vậy, chú trọng phát huy vai trò của người có uy tin trong việc nâng cao đảm bảo An ninh dân tộc.
Trách nhiệm của mỗi người dân trên không gian mạng
Bảo đảm An ninh dân tộc trong thời đại số không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng. Mỗi người dân đều là một “mắt xích” quan trọng trong quá trình tạo lập môi trường thông tin lành mạnh. Vì vậy, mỗi người dân cần nêu cao trách nhiệm của bản thân, góp phần giữ vững An ninh trong vùng miền núi, dân tộc.
Trước một thông tin liên quan đến dân tộc, tôn giáo, chính sách hoặc những vụ việc nhạy cảm, người dân cần hình thành thói quen “đọc kỹ – kiểm chứng – rồi mới chia sẻ”; ưu tiên thông tin từ các nguồn chính thống, không tiếp tay lan truyền nội dung chưa được xác thực, không bình luận hoặc cổ súy những thông tin có tính kích động, kỳ thị, chia rẽ.
Mỗi lượt chia sẻ đúng là một lần lan tỏa thông tin tích cực; mỗi lần từ chối chia sẻ tin giả là một lần góp phần ngăn chặn thông tin xấu độc. Khi người dân có đủ kiến thức để nhận diện thông tin và có trách nhiệm với mỗi hành vi trên không gian mạng, “sức đề kháng” của cộng đồng sẽ được nâng lên.
Trong thời đại số, bảo đảm An ninh dân tộc không chỉ là ngăn chặn một thông tin sai lệch hay xử lý một vụ việc phát sinh trên mạng, mà sâu xa hơn là giữ vững niềm tin, sự đồng thuận và mối đoàn kết trong cộng đồng. Khi mỗi vấn đề dân sinh được giải quyết thấu đáo, mỗi chủ trương, chính sách được thông tin kịp thời, mỗi băn khoăn của người dân được lắng nghe và mỗi thông tin trên không gian mạng được tiếp nhận bằng trách nhiệm, thì đó chính là những “lá chắn” vững chắc trước âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc./.
Phòng An ninh nội địa


