“Mắt thần” ở cơ sở

Khoảng 18 giờ 30 phút ngày 08/01/2026, tại khu vực Piềng Vườn thuộc bản Na mèo, xã Na Mèo, hệ thống camera an ninh đã ghi nhận một đối tượng di chuyển bất thường trên tuyến đường giáp biên. Từ tín hiệu này, Công an xã đã nhanh chóng tiếp nhận, đối chiếu thông tin và tổ chức kiểm tra. Kết quả, đối tượng Hoàng Văn Tong bị phát hiện khi đang vận chuyển một cá thể động vật không rõ nguồn gốc, đã bị cắt bỏ nhiều bộ phận. Nếu không có dữ liệu hình ảnh ban đầu từ camera, việc lần theo dấu vết sẽ gặp nhiều khó khăn, phụ thuộc lớn vào tuần tra thủ công, vốn bị hạn chế bởi thời gian, địa hình và lực lượng.

Địa bàn xã Na Mèo thường có nhiều hoạt động qua lại biên giới, trong đó không tránh khỏi tình trạng các đối tượng xấu lợi dụng địa hình rừng núi hiểm trở, để có những hành vi vi phạm pháp luật, nhất là vào ban đêm. Trước thực tế đó, Công an xã Na Mèo đã lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt: không dàn trải lực lượng mà “giữ dấu vết” thông qua hệ thống camera đặt tại các vị trí trọng điểm. Việc bố trí không nhiều nhưng có tính toán, tập trung ở các tuyến liên bản, khu vực giáp biên, điểm giao cắt giúp nâng cao hiệu quả giám sát.

Toàn xã hiện có 28 camera được lắp đặt từ nguồn xã hội hóa và quỹ quốc phòng an ninh. Cùng với đó là hệ thống camera an ninh của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và các hộ dân. Những “mắt thần” này không chỉ ghi lại diễn biến mà còn cung cấp dữ liệu quan trọng để lực lượng Công an phân tích, đối chiếu và đưa ra phương án xử lý phù hợp.

Từ khi triển khai, hiệu quả mang lại khá rõ nét. Tại những điểm từng phức tạp về ANTT, tỷ lệ phát hiện và xử lý vụ việc đạt khoảng 80%. Đáng chú ý, camera không chỉ phục vụ “hậu kiểm” mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình nắm tình hình từ sớm. Chỉ cần phát hiện dấu hiệu bất thường qua màn hình, lực lượng chức năng có thể nhanh chóng tổ chức kiểm tra, hạn chế vi phạm ngay từ đầu. Bên cạnh đó, yếu tố răn đe cũng được phát huy rõ rệt, đặc biệt trong khung giờ ban đêm - thời điểm các hành vi vi phạm thường dễ xảy ra.

Không chỉ ở Na Mèo, mô hình camera an ninh còn được triển khai hiệu quả tại nhiều địa bàn khác với cách làm linh hoạt, phù hợp thực tế. Sau sáp nhập, xã Hoằng Tiến có diện tích rộng hơn, mật độ dân cư và phương tiện giao thông tăng nhanh, nhất là vào mùa du lịch. Điều này đặt ra yêu cầu phải giám sát liên tục và bao quát rộng. Trên cơ sở đó, địa phương đã triển khai hệ thống camera theo hướng “phủ rộng”, với khoảng 120 mắt đặt tại các trục giao thông chính, khu dân cư đông người, khu vực ven biển và các điểm dịch vụ.

Khác với cách làm “ít nhưng trúng” ở Na Mèo, xã Hoằng Tiến lựa chọn mô hình giám sát liên hoàn. Các camera được bố trí để bảo đảm không có khoảng trống, tạo thành mạng lưới quan sát liên tục. Dữ liệu từ hệ thống được khai thác trực tiếp, phục vụ xử lý nhanh các tình huống, giảm đáng kể độ trễ trong tiếp cận hiện trường. Nhờ đó, nhiều vụ việc như trộm cắp tài sản, gây rối trật tự công cộng, hay va chạm giao thông… đã được phát hiện và giải quyết kịp thời, hạn chế phát sinh phức tạp.

Hiệu quả không chỉ thể hiện qua số vụ việc được xử lý mà còn ở sự chuyển biến trong ý thức của người dân. Khi biết mọi hành vi đều có thể được ghi lại, người dân và du khách có xu hướng tuân thủ pháp luật tốt hơn. Tình trạng tụ tập, vi phạm trật tự công cộng giảm đáng kể. Camera an ninh, vì thế, không chỉ là công cụ giám sát mà còn góp phần xây dựng nếp sống văn minh, kỷ cương trong cộng đồng.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rõ rằng camera không thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người. Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi con người, với sự theo dõi thường xuyên, phân tích chính xác và phản ứng kịp thời. Giá trị lớn nhất mà “mắt thần” mang lại chính là khả năng “nhìn sớm” và “giữ dấu vết”. Từ những hình ảnh tưởng chừng nhỏ lẻ, lực lượng chức năng có thể nhận diện quy luật hoạt động, phát hiện dấu hiệu bất thường và chủ động điều chỉnh phương án quản lý.

Bên cạnh đó, việc triển khai hệ thống camera cũng đặt ra một số yêu cầu như đảm bảo nguồn kinh phí duy trì, bảo mật dữ liệu, cũng như nâng cao kỹ năng khai thác cho lực lượng vận hành. Nếu không được quản lý tốt, dữ liệu có thể bị lãng phí hoặc không phát huy hết giá trị. Vì vậy, cùng với việc đầu tư lắp đặt, cần chú trọng đến công tác tổ chức, vận hành và sử dụng hiệu quả hệ thống.

Có thể thấy, từ những xã vùng biên như Na Mèo đến địa bàn ven biển đông đúc như Hoằng Tiến, camera an ninh đang chứng minh vai trò quan trọng trong công tác đảm bảo ANTT ở cơ sở. Không ồn ào, không phô trương, những “mắt thần” vẫn ngày đêm ghi lại từng chuyển động, góp phần giúp lực lượng Công an thu hẹp khoảng trống kiểm soát, nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn. Trong bối cảnh yêu cầu đảm bảo an ninh ngày càng cao, đây không chỉ là giải pháp công nghệ, mà còn là một cách làm phù hợp, tiết kiệm và bền vững, gắn với thực tiễn từng địa phương./.