LÁ CHẮN SỐ TRÊN TRẬN TUYẾN CHỐNG “GIẶC LỬA”: Xây dựng ý thức hệ "Công dân số phòng cháy, chữa cháy" (Bài 2)
Chuyển đổi số trong công tác PCCC tại Thanh Hóa không chỉ dừng lại ở những phòng máy hiện đại hay các máy chủ trung tâm chỉ huy. Cuộc cách mạng này đang hiện diện trong từng không gian sống của người dân và biến mỗi chiếc điện thoại di động thành một "chuyên gia an toàn" thực thụ ngay tại cơ sở.
Mạng lưới phòng vệ từ những mã QR sáng tạo
Chuyển đổi số giờ đây không còn là khái niệm xa vời, mà đã trở nên gần gũi thông qua những bảng mã QR tuyên truyền. Nhằm đa dạng hóa hình thức tiếp cận, mô hình "Mã QR an toàn" đang được nhân rộng mạnh mẽ trên toàn tỉnh. Đây được coi là bước đi đột phá, đưa kiến thức PCCC đến gần hơn với cộng đồng một cách trực quan và sinh động.
Thay vì những tập tài liệu dày cộp, những tờ rơi, tờ gấp khô khan dễ bị bỏ quên, giờ đây người dân chỉ cần một thao tác quét mã đơn giản trên điện thoại là có thể dễ dàng tiếp cận "kho báu" dữ liệu khổng lồ. Từ 12 nhóm kỹ năng thoát nạn thiết yếu đến các hướng dẫn xử lý sự cố tại chỗ đều được số hóa chi tiết. Đặc biệt, các kịch bản thực tế như: kỹ năng thoát nạn tại nhà ống, chung cư cao tầng, nơi tập trung đông người, hay các biện pháp đảm bảo an toàn khi thắp hương, đốt vàng mã dịp Tết và lễ hội… đều được truyền tải qua hình ảnh, video dễ hiểu, giúp nâng cao nhận thức cộng đồng một cách rõ rệt.

Người dân Chung cư C5, phường Hạc Thành hào hứng quét mã QR để tìm hiều kiến thức, kỹ năng an toàn về PCCC
Chị Lê Thị Huyền Trang, một người dân sống ở Chung cư C5, phường Hạc Thành chia sẻ đầy bất ngờ: Lúc đầu tôi cứ nghĩ công nghệ này phức tạp lắm, nhưng hóa ra chỉ cần mở điện thoại ra quét mã là hiện lên ngay video hướng dẫn cách dùng bình chữa cháy, cách thoát hiểm trong chung cư. Rất trực quan, xem đến đâu hiểu đến đó, lại có thể lưu về máy để tối về cho cả nhà cùng xem.
Theo ghi nhận từ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh, chỉ trong một buổi sáng tuyên truyền, hệ thống đã ghi nhận hàng trăm lượt truy cập mới vào kho dữ liệu kỹ năng. Thống kê sơ bộ cho thấy, tỷ lệ người dân thực hiện đúng các thao tác xử lý hỏa hoạn ban đầu sau khi xem hướng dẫn qua mã QR đã tăng lên hơn so với cách thức tuyên truyền miệng trước đây.
Thượng tá Lê Như Cường, Phó Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Mã QR giống như một cuốn cẩm nang sống mà người dân luôn mang theo. Khi chúng tôi lồng ghép các hình ảnh minh họa về các tình huống cháy tại nhà ống hay kỹ năng dùng bình chữa cháy cầm tay, người dân cảm thấy gần gũi và dễ áp dụng hơn hẳn. Đây chính là những hạt nhân cốt lõi để xây dựng cộng đồng an toàn số tại Thanh Hóa.
Khi mỗi người dân là một "chiến sĩ số"
Triết lý "phòng cháy hiệu quả nhất bắt đầu từ ý thức người dân" đã tìm thấy lời giải đáp trong công nghệ. Việc sử dụng mã QR kết hợp cùng ứng dụng “Báo cháy 114” đã giúp người dân từ thế thụ động chờ đợi tuyên truyền chuyển sang chủ động: "quét" để học, "quét" để tự kiểm tra an toàn cho chính gia đình mình. Sự lan tỏa kiến thức qua môi trường số đã tạo nên một mạng lưới phòng thủ cộng đồng tự nguyện, vững chắc và có hiểu biết.

Mã QR an toàn - "kho báu" dữ liệu khổng lồ gồm 12 nhóm kỹ năng thoát nạn thiết yếu và các hướng dẫn xử lý sự cố tại chỗ.
Với những tiện ích sẵn có, chỉ trong một thời gian ngắn tuyên truyền, hướng dẫn, đã có hơn 5 nghìn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng “Báo cháy 114”. Thực tế cho thấy, công nghệ đang xóa nhòa khoảng cách. Thông qua sự phối hợp chặt chẽ cùng Tổng Công ty GTEL, hiện nay, Hệ thống truyền tin báo cháy tự động đang dần được hình thành và trở thành “cánh tay nối dài”, kết nối trực tiếp hiện trường với Trung tâm chỉ huy 114. Sự kết nối thông suốt này giúp lực lượng chức năng tận dụng tối đa từng giây “thời điểm vàng” để giành giật sự sống và tài sản cho Nhân dân trước nguy cơ hỏa hoạn và các sự cố khác.
Đằng sau mỗi dòng dữ liệu được làm sạch, mỗi hồ sơ số được giải quyết sớm là tâm huyết của những người lính PCCC xứ Thanh. Họ hiểu rằng, trong kỷ nguyên này, công nghệ chính là cầu nối bền chắc nhất để đưa kiến thức an toàn đến với mỗi công dân. Việc xây dựng một ý thức hệ "Công dân số PCCC" không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro tức thời mà còn tạo lập nền tảng dữ liệu quốc gia sống động, chính xác. Khi mỗi người dân thành thạo kỹ năng và trang bị sẵn các ứng dụng cảnh báo, đó cũng là lúc một hệ sinh thái an toàn số bền vững được hình thành, góp phần bảo vệ cuộc sống bình yên cho Nhân dân./.


