LÁ CHẮN SỐ TRÊN TRẬN TUYẾN CHỐNG “GIẶC LỬA”: Xây dựng "vùng phủ sóng" an toàn: Từ hồ sơ giấy đến hệ điều hành thông minh (Bài 1)

Trong cuộc chiến với “giặc lửa”, mỗi giây trôi qua đều là "thời gian vàng" quyết định sinh mạng và tài sản của người dân. Để xóa bỏ độ trễ của phương thức báo cháy thủ công và khắc phục lỗ hổng quản lý tại các cơ sở, Công an tỉnh Thanh Hóa đã thực hiện một bước đi đột phá: Số hóa toàn diện hạ tầng phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Từ việc triển khai hệ thống truyền tin tự động đến xây dựng kho dữ liệu số khổng lồ, một hệ điều hành thông minh đã ra đời, giúp lực lượng chức năng nắm trọn “trận địa” trong lòng bàn tay ngay cả khi tiếng còi xe chữa cháy chưa vang lên.

Từ áp lực thực tiễn đến tư duy chuyển đổi số

Số liệu thống kê cho thấy, phần lớn các vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng thời gian qua đều có một "mẫu số chung" là không được phát hiện và xử lý kịp thời ngay từ giai đoạn đầu. Việc báo cháy phụ thuộc vào phương thức thủ công vô tình đánh mất đi “thời gian vàng” để chữa cháy. Bên cạnh đó, hầu hết các vụ cháy thường xảy ra vào ban đêm lúc con người rơi vào trạng thái nghỉ ngơi hoặc cơ sở không có người canh gác... Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp bách: Phải đổi mới phương thức tiếp nhận thông tin theo hướng tự động và liên thông.

Từ kinh nghiệm quốc tế và bám sát chủ trương của Chính phủ, Bộ Công an đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ để xây dựng hệ thống quản lý tập trung. Mục tiêu không chỉ là báo cháy, mà là xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu giúp chỉ huy, giám sát đồng bộ từ Trung ương đến tận cơ sở. Tại Thanh Hóa, nhiệm vụ này được xác định là "mắt xích" quan trọng đã và đang được chỉ đạo triển khai quyết liệt.

Với việc lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy (GSAFE) đã trở thành những "mắt thần" xóa bỏ độ trễ của con người trong việc báo cháy. Thay vì chờ đợi cuộc gọi 114 trong hoảng loạn, giờ đây, những tín hiệu nguy hiểm như khói khí độc, nguồn lửa bất thường được đầu báo nguồn nhiệt của thiết bị hệ thống phát hiện đồng thời mã hóa thành dòng dữ liệu số, truyền tải tức thời về tủ báo cháy Trung tâm. Qua mạng Internet, thiết bị truyền tin báo cháy sẽ chuyển tin về Hệ thống phần mềm truyền tin báo cháy sẽ đồng thời chuyển tin kèm theo sơ đồ mặt bằng, vị trí họng nước và các điểm nguy cơ cháy nổ cao về hệ thống chỉ huy đến các đầu mối là: Trung tâm dữ liệu Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, Trung tâm chỉ huy Công an tỉnh cũng như cơ sở và lực lượng PCCC để triển khai phương án chữa cháy.

Đặc biệt, hệ thống này còn tích hợp nhận tin từ Tổng đài 114 và ứng dụng “Báo cháy 114”, hỗ trợ xác thực qua tài khoản VNeID. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn vấn nạn tin báo nặc danh, giúp lực lượng chức năng định vị chính xác hiện trường, tiếp nhận hình ảnh, video trực tiếp từ người dân để rút ngắn tối đa thời gian xác minh. Việc đưa vào vận hành ứng dụng “Báo cháy 114” tạo bước tiến quan trọng trong việc đưa công nghệ số tới gần hơn với người dân giúp người dân và doanh nghiệp có thể báo cháy, gửi hình ảnh, video, định vị hiện trường rút, ngắn “thời gian vàng” trong xử lý sự cố…

"Mắt thần" truyền tin và những trang hồ sơ số

Không chỉ dừng lại ở việc lắp đặt phần cứng, để có “dữ liệu mềm” vận hành thực chất và đạt hiệu quả cao nhất Trung tâm thông tin chỉ huy PCCC, CNCH, kết nối hệ thống truyền tin báo sự cố toàn quốc, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Thanh Hóa đã dồn toàn lực để “số hóa” dữ liệu mềm.

Với chủ trương không để bất kỳ cơ sở nguy hiểm cháy nổ nào nằm ngoài "vùng phủ sóng", bên cạnh việc số hóa dữ liệu nội ngành, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh đã tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở chủ động quản lý, cập nhật thông tin phục vụ công tác kiểm tra, theo dõi và xây dựng cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy. Toàn bộ 26.307 cơ sở thuộc diện quản lý trên địa bàn tỉnh đã được cập nhật dữ liệu lên hệ thống. Đây không chỉ là những con số thống kê đơn thuần mà là một “bản đồ số” khổng lồ, minh bạch hóa mọi thông tin từ đặc điểm nguồn nước đến lối thoát nạn của từng cơ sở.

Việc hoàn thành số hóa 26.307 hồ sơ cơ sở này chính là nền tảng vững chắc để thiết bị truyền tin báo cháy phát huy tối đa hiệu quả khi có sự cố xảy ra. Đây chính là bước chuẩn bị phương án tác chiến, định hướng cho lực lượng PCCC chuẩn bị phương án từ trước khi tiếng còi xe chữa cháy vang lên.

Sự kết nối giữa hạ tầng hiện đại và ý thức của những “công dân số” chính là chìa khóa để tận dụng tối đa “thời gian vàng”, biến những hiểm họa khôn lường trở thành những sự cố được kiểm soát. Trong tương lai không xa, với nền tảng dữ liệu quốc gia sống động và chuẩn xác, Thanh Hóa sẽ tiếp tục là điểm sáng về an toàn PCCC, tạo dựng môi trường kinh doanh bền vững và mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho mỗi gia đình./.