Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Nghiên cứu kết nối trực tiếp đường sắt từ sân bay Gia Bình với trung tâm Hà Nội

Tại cuộc họp về kết nối giao thông với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, sáng 29/10, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh việc quy hoạch, đầu tư các tuyến giao thông phải được xem xét trong tổng thể mạng lưới của Hà Nội và các địa phương liên quan, tránh đầu tư riêng lẻ, thiếu kết nối.

Rà soát phương án đường sắt kết nối sân bay Gia Bình

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết theo chủ trương đầu tư đã được Quốc hội thông qua, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình dự kiến đạt công suất 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030; đến năm 2050 đạt 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Để đáp ứng nhu cầu vận tải, hệ thống giao thông kết nối sân bay đang được nghiên cứu theo các hướng Hà Nội, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, Hải Phòng và Quảng Ninh, bao gồm đường bộ, đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt liên vùng.

Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Thứ trưởng Bộ Công an, nhấn mạnh yêu cầu kết nối trực tiếp, thuận tiện giữa sân bay Gia Bình với trung tâm Hà Nội. Bộ Công an đề nghị Bộ Xây dựng phối hợp với Hà Nội, Bắc Ninh rà soát quy hoạch, nghiên cứu phương án đường sắt phù hợp, hạn chế việc hành khách phải đi vòng hoặc chuyển qua nhiều tuyến.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết thành phố đang nghiên cứu phương án kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 8 qua Bắc Ninh đến sân bay Gia Bình. Hai địa phương đã cơ bản thống nhất về hướng kết nối. Tuy nhiên, theo phương án đang nghiên cứu, hành khách từ sân bay muốn đến một số khu vực trung tâm Hà Nội vẫn phải chuyển sang tuyến khác. Hà Nội đang nghiên cứu thuê tư vấn độc lập để rà soát hướng tuyến và dự báo lưu lượng hành khách.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã bố trí ga đường sắt trong khu vực sân bay. Vấn đề đặt ra là phải nghiên cứu phương án kết nối tuyến đường sắt đô thị từ Hà Nội qua Bắc Ninh vào nhà ga này, bảo đảm đồng bộ giữa quy hoạch đường sắt và quy hoạch cảng hàng không.

Từ góc độ tổ chức mạng lưới giao thông, một số ý kiến đề xuất nghiên cứu ga trung tâm để kết nối các tuyến đường sắt và các phương thức vận tải công cộng, tạo thuận lợi cho hành khách di chuyển từ sân bay đến các khu vực trong thành phố; tính toán phương án kết nối hai sân bay Nội Bài, Gia Bình trong tổng thể mạng lưới giao thông vùng Thủ đô.

Phó Chủ tịch UBND TP. Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết địa phương sẵn sàng tham gia thực hiện phương án kết nối theo hướng tuyến được cơ quan có thẩm quyền xác định, phù hợp với khả năng nguồn lực. Bắc Ninh cũng kiến nghị bố trí đồng bộ hạ tầng đường sắt ngầm và không gian nhà ga ngay trong quá trình xây dựng sân bay, tránh phải thi công bổ sung sau khi công trình đi vào khai thác.

Làm rõ các vấn đề trên, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh đường sắt có tính đặc thù, phải được tổ chức vận hành như một hệ thống liên thông. Vì vậy, việc xác định trách nhiệm đầu tư đoạn tuyến đi qua Hà Nội và Bắc Ninh phải gắn với phương án bảo đảm thống nhất về kỹ thuật, công nghệ và tổ chức khai thác.

Xác định thứ tự ưu tiên và trách nhiệm thực hiện

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh dự án sân bay Gia Bình là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, đối ngoại, quốc phòng, an ninh, hướng tới hình thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế hiện đại, thông minh, xanh và bền vững.

Bên cạnh vận tải hành khách, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không, nhất là phục vụ xuất khẩu và các ngành công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn. Vì vậy, hệ thống giao thông kết nối phải đáp ứng cả nhu cầu đi lại và vận tải hàng hóa, phù hợp với quy hoạch, tiến độ phát triển sân bay và khả năng cân đối nguồn lực.

Phó Thủ tướng Thường trực cũng lưu ý việc quy hoạch khu vực sân bay cần gắn với phát triển logistics, thương mại, dịch vụ, lưu trú, nhà ở cho người lao động và các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, bảo đảm sự đồng bộ giữa hạ tầng giao thông và các công trình phục vụ hoạt động của sân bay.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND các thành phố Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh và các bộ, ngành, cơ quan liên quan rà soát tổng thể, đề xuất phương án kết nối giao thông giữa Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, vùng Thủ đô và các trung tâm kinh tế.

Trong đó, tập trung làm rõ mối quan hệ giữa quy hoạch sân bay với mạng lưới đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng, đường bộ và các đầu mối giao thông, logistics trong khu vực. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng tổng hợp phương án kết nối, danh mục công trình, thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư, nhu cầu nguồn lực, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề vượt thẩm quyền.

Đối với Hà Nội, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu thành phố chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan, địa phương liên quan rà soát, nghiên cứu phương án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị thuộc thẩm quyền, bảo đảm khoa học, đồng bộ, liên thông, hiệu quả, phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô và vùng Thủ đô.

Hà Nội cần làm rõ mối quan hệ giữa đường sắt đô thị với đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng và các loại hình vận tải khác; đề xuất phương án kết nối mạng lưới đường sắt đô thị với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, sân bay Nội Bài và trung tâm Hà Nội. Trong đó, tập trung nghiên cứu tuyến số 8 và các tuyến liên quan, vị trí nhà ga, đầu mối trung chuyển và khả năng tiếp cận khu vực nhà ga hàng không.

Phó Thủ tướng Thường trực đặc biệt lưu ý Hà Nội nghiên cứu phương án ga trung tâm để kết nối các tuyến đường sắt, tạo thuận lợi cho hành khách. Việc lựa chọn phương án cụ thể thuộc thẩm quyền của thành phố. Theo Phó Thủ tướng Thường trực, ga trung tâm không chỉ có vai trò trong tổ chức giao thông mà còn gắn với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), thương mại và dịch vụ quanh nhà ga.

Việc tổ chức mạng lưới phải tính đến hành trình thực tế của hành khách, hạn chế đi vòng hoặc chuyển tàu nhiều lần, nhất là đối với khách quốc tế mang theo hành lý. Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh định hướng nghiên cứu kết nối liên thông, trực tiếp giữa sân bay Gia Bình với trung tâm Hà Nội, trên cơ sở tính toán kỹ phương án quy hoạch và tổ chức vận hành.

Trên cơ sở dự báo nhu cầu vận tải, khả năng kết nối toàn mạng lưới, hiệu quả kinh tế-xã hội và khả năng cân đối nguồn lực, Hà Nội nghiên cứu xác định thứ tự ưu tiên, lộ trình và phân kỳ đầu tư các tuyến đường sắt đô thị, bảo đảm phù hợp với từng giai đoạn phát triển, khai thác sân bay Gia Bình và các công trình giao thông liên quan.

Thành phố đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bắc Ninh, Hải Phòng và các địa phương liên quan nghiên cứu kết nối giao thông liên vùng, bảo đảm thống nhất giữa quy hoạch các địa phương, đáp ứng nhu cầu đi lại, vận tải giữa trung tâm Hà Nội, sân bay Gia Bình và các khu vực phát triển trong vùng; gửi kết quả đề xuất về Bộ Xây dựng để tổng hợp, theo dõi.

Đối với Bắc Ninh, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu thành phố chủ trì rà soát các quy hoạch, công trình giao thông và hạ tầng tiếp cận nhà ga hành khách, khu hàng hóa, đầu mối trung chuyển của Cảng hàng không quốc tế Gia Bình thuộc phạm vi quản lý.

Bắc Ninh phối hợp với Hà Nội, Hải Phòng, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan thống nhất phương án kết nối đường bộ, đường sắt và vận tải công cộng theo từng giai đoạn khai thác sân bay. Đồng thời, xác định rõ phạm vi công việc, nhu cầu sử dụng đất, nguồn lực và tiến độ các dự án thuộc trách nhiệm địa phương; gửi kết quả về Bộ Xây dựng trước ngày 20/11/2026 để tổng hợp, theo dõi.

Phó Thủ tướng Thường trực hoan nghênh Bắc Ninh chủ động nghiên cứu các hướng kết nối với Lạng Sơn, Hưng Yên, góp phần phát huy hiệu quả khai thác sân bay Gia Bình và tăng cường kết nối giao thông trong vùng.

Về tổ chức đầu tư đường sắt, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý cần nghiên cứu phương án thực hiện thống nhất trên toàn tuyến, tránh chia thành các đoạn độc lập dẫn đến khác biệt về nhà thầu, thiết bị, công nghệ, gây khó khăn trong kết nối và vận hành. Trước hết phải làm rõ quy hoạch, phương án kỹ thuật, sau đó tiếp tục tính toán cách thức đầu tư và bố trí nguồn lực phù hợp.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Hà Nội, Bắc Ninh và các địa phương liên quan, theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng, kịp thời cung cấp hồ sơ quy hoạch, thông tin dự án, nhu cầu vận tải và kế hoạch đầu tư phục vụ việc rà soát, đề xuất phương án kết nối tổng thể.

Quá trình rà soát không được làm gián đoạn tiến độ các hạng mục đã đủ điều kiện triển khai, đồng thời không để phát sinh đầu tư thiếu đồng bộ hoặc kết nối không liên thông.

Đối với các dự án đường bộ, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng và an toàn công trình. Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý việc áp dụng cơ chế đặc thù đối với các công trình phục vụ APEC 2027 phải gắn với yêu cầu về tiến độ theo các kết luận đã có.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Văn phòng Chính phủ phối hợp với Bộ Xây dựng, Hà Nội và các địa phương liên quan bố trí kiểm tra thực tế dự án Vành đai 4 và tuyến đường bộ kết nối Hà Nội - Gia Bình. Những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải chủ động giải quyết; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo.