Bí thư Tỉnh ủy Lê Đức Thái thăm, kiểm tra tình hình thực hiện nhiệm vụ tại các xã vùng cao biên giới

Dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy: Thiếu tướng Tô Anh Dũng, Giám đốc Công an tỉnh; Đại tá Đinh Bạt Văn, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh; Cao Văn Cường, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và đại diện lãnh đạo các sở, ngành cấp tỉnh.

Tại buổi làm việc, các đại biểu đều đánh giá: Sau gần 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, 8 xã đã từng bước ổn định tổ chức bộ máy, duy trì hiệu quả hoạt động điều hành, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân; đồng thời tạo chuyển biến tích cực trong chuyển đổi số, cải cách hành chính và phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới.

Thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính theo Nghị quyết số 1686 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, huyện Mường Lát cũ giữ nguyên 8 xã với 88 thôn, bản, trong đó có 7 xã biên giới. Đây là địa bàn đặc biệt khó khăn, cách xa trung tâm tỉnh, địa hình phức tạp, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 95%.

Trong điều kiện còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, hạ tầng giao thông, hạ tầng số và nguồn nhân lực, Ban Thường vụ Đảng ủy các xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc kiện toàn tổ chức bộ máy, ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho cán bộ, công chức theo mô hình mới, bảo đảm hoạt động thông suốt, không để gián đoạn công việc phục vụ Nhân dân. Các xã đã hoàn thành đúng tiến độ việc tổ chức Đại hội Đảng bộ các cấp và Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Công tác điều hành được thực hiện linh hoạt, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại 8 xã vùng cao biên giới khu vực Mường Lát (cũ) là việc đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số. Hiện nay, 8/8 xã đã thành lập Trung tâm phục vụ hành chính công, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Từ đầu năm 2026 đến nay, các xã đã tiếp nhận hơn 5.887 hồ sơ trực tuyến, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 98,8%. Quy trình xử lý thủ tục hành chính được niêm yết công khai, đội ngũ cán bộ tận tình hướng dẫn người dân, từng bước hình thành nền chính quyền số ở vùng sâu, vùng xa.

Công tác chuyển đổi số được triển khai đồng bộ với 100% văn bản hành chính thông thường xử lý trên môi trường số, các xã đều được kết nối mạng thông tin của Tỉnh ủy và trang bị phòng họp trực tuyến phục vụ hội nghị từ tỉnh đến cơ sở. Việc ứng dụng công nghệ thông tin đã giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thời gian và chi phí đi lại.

Bên cạnh những kết quả đạt được, các xã khu vực Mường Lát cũ vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong quá trình vận hành mô hình chính quyền mới. Khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu cán bộ chuyên môn ở các lĩnh vực công nghệ thông tin, đất đai, xây dựng, tài chính, chuyển đổi số. Nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều phần việc, trong khi khối lượng công việc ngày càng lớn sau phân cấp, phân quyền. Cơ sở vật chất, trụ sở làm việc tại nhiều xã còn thiếu và xuống cấp; hạ tầng giao thông, hạ tầng số chưa đồng bộ; nhiều khu vực thường xuyên bị chia cắt do mưa lũ, sạt lở. Một bộ phận người dân vùng sâu, vùng xa chưa quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến do hạn chế về kỹ năng số và thiết bị điện tử.

Từ thực tiễn đó, các xã kiến nghị tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư hạ tầng giao thông, trụ sở làm việc, hạ tầng số; bổ sung biên chế chuyên môn cho cấp xã; đồng thời có cơ chế đặc thù hỗ trợ các xã vùng cao biên giới phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và giữ vững quốc phòng - an ninh khu vực biên giới.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thiếu tướng Tô Anh Dũng, Giám đốc Công an tỉnh nhấn mạnh: Sau khi vận hành bộ máy mới theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn cơ bản ổn định. Đảng ủy, UBND các xã đoàn kết, thống nhất trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, triển khai đồng bộ, hiệu quả các nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn. Đây là nền tảng quan trọng để các địa phương miền núi, biên giới tiếp tục phát huy nội lực, giữ vững ổn định chính trị, tạo môi trường thuận lợi phục vụ phát triển bền vững.

Bên cạnh những kết quả đạt được, đồng chí Giám đốc Công an tỉnh cũng chỉ rõ 3 nhóm vấn đề nổi lên cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới. Trong đó, về phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng giao thông tại nhiều địa bàn miền núi, khu vực cửa khẩu, các bản xa trung tâm vẫn còn nhiều khó khăn, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và giao thương. Hoạt động kinh tế cửa khẩu chịu tác động trực tiếp từ biến động thị trường nước bạn Lào nên thiếu tính ổn định. Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi đầu tư đối với khu vực miền núi, biên giới hiện chủ yếu tập trung vào xóa đói giảm nghèo, an sinh xã hội và xây dựng nông thôn mới, trong khi cơ chế ưu đãi thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khu vực biên giới còn hạn chế, chưa tạo động lực đủ mạnh để thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ và logistics cửa khẩu.

Về lĩnh vực an ninh trật tự, Thiếu tướng Tô Anh Dũng đánh giá, tình hình người nước ngoài vào khu vực biên giới hoạt động, các vấn đề liên quan đến an ninh dân tộc, tôn giáo vẫn tiềm ẩn yếu tố phức tạp. Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật ở một số nơi chưa thực sự sâu sát; một số xã chưa xây dựng được mô hình tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù.

Đối với công tác cán bộ và chế độ chính sách, đồng chí Giám đốc Công an tỉnh cho biết, biên chế cán bộ tại các xã hiện còn thiếu so với yêu cầu theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cơ sở vật chất, điều kiện làm việc, nhà công vụ, hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều địa phương còn thiếu thốn, ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả công tác. Để tháo gỡ những khó khăn trên, đồng chí Giám đốc Công an tỉnh kiến nghị đồng chí Bí thư Tỉnh ủy quan tâm chỉ đạo các sở, ban, ngành tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó ưu tiên nâng cao chất lượng phủ sóng viễn thông, internet băng rộng tại khu vực miền núi, biên giới; đẩy mạnh triển khai mô hình “Bình dân học vụ số”, xây dựng và hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, đặc biệt là cơ sở dữ liệu đất đai. Đồng thời, có các giải pháp phát triển kinh tế khu vực biên giới gắn với hoạt động tại cửa khẩu Na Mèo, Tén Tằn và Khẹo. Bên cạnh đó, cần tiếp tục tăng cường chuyển đổi số, phát triển thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm OCOP, xây dựng các tour trải nghiệm thực tế nhằm tạo động lực mới cho phát triển kinh tế địa phương.

Đối với lĩnh vực an ninh trật tự, đồng chí Giám đốc Công an tỉnh đề nghị cần sớm bố trí kinh phí giải quyết vụ việc đất đai của các hộ dân tại bản Suối Lóng; tổ chức diễn tập các tình huống phức tạp về an ninh trật tự trên tuyến biên giới Thanh Hóa - Hủa Phăn; đồng thời ban hành cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Đối với cấp ủy, chính quyền địa phương, cần tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, tăng cường tuyên truyền pháp luật, phòng ngừa di cư tự do, xuất nhập cảnh trái phép; đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng xây dựng trụ sở Công an các xã; đồng thời quan tâm lãnh đạo lực lượng Công an cơ sở thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần phục vụ hiệu quả sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn miền núi, biên giới của tỉnh.

Phát biểu kết luận tại buổi làm việc sau chuyến kiểm tra thực tế tại các xã khu vực biên giới, đồng chí Lê Đức Thái yêu cầu các địa phương tập trung rà soát, đánh giá toàn diện kết quả sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; làm rõ những kết quả đạt được, những khó khăn, vướng mắc về tổ chức bộ máy, cán bộ, cơ sở vật chất, phân cấp, phân quyền và thực hiện các nhiệm vụ được bàn giao từ cấp huyện trước đây. Trên cơ sở đó, đề xuất hoàn thiện cơ chế vận hành, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Một trong những nội dung được đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu đổi mới tư duy phát triển ở các địa phương vùng cao, biên giới. Theo đó, các xã phải chủ động khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế để phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị gia tăng; chủ động phối hợp với các sở, ngành tháo gỡ khó khăn về đất đai, hạ tầng, thủ tục đầu tư; đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án thiết yếu phục vụ đời sống Nhân dân.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các địa phương triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; xác định rõ thứ tự ưu tiên đầu tư, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tránh dàn trải, lãng phí. Đặc biệt, phải chuyển mạnh từ tư duy “thụ hưởng chính sách” sang tư duy “chủ động kiến tạo phát triển”, lấy người dân làm trung tâm và là chủ thể của quá trình phát triển.

Cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, các địa phương phải quan tâm nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa - xã hội; thực hiện hiệu quả chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững; tăng cường bảo vệ môi trường, an ninh rừng, an ninh nguồn nước; chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất để xây dựng phương án phòng ngừa, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của các xã khu vực biên giới đối với quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các địa phương tiếp tục gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng - an ninh; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh Nhân dân và nền biên phòng toàn dân vững chắc; làm tốt công tác đối ngoại biên phòng, đối ngoại Nhân dân trong quan hệ tình hữu nghị với nước bạn Lào. Đồng thời tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhất là tội phạm ma túy, di cư tự do, xuất nhập cảnh trái phép; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở.

Đặc biệt, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh thông điệp mang tính xuyên suốt đối với đội ngũ cán bộ vùng cao, biên giới: “Càng khó khăn càng phải đổi mới, càng xa xôi càng phải quyết liệt, càng đặc thù càng phải sâu sát; không để tư duy cũ, cách làm cũ, sự thụ động, né tránh, ngại va chạm làm chậm sự phát triển của địa phương mình”.

Thông điệp này thể hiện rõ yêu cầu phải xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở thực sự dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; chủ động tháo gỡ khó khăn, khơi dậy nội lực, tạo chuyển biến thực chất trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân khu vực biên giới.

Trong chương trình công tác trước đó, Đoàn công tác của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đã kiểm tra tình hình hoạt động của các cơ quan, đơn vị, trường học trên địa bàn các xã Mường Lý, Tam Chung, Mường Lát; thăm và tặng quà người dân tại Khu tái định cư Bản Ún, xã Mường Lý; đồng thời kiểm tra công tác bám nắm địa bàn của các Đồn Biên phòng Tam Chung, Tén Tằn và tình hình triển khai dự án Nhà máy thủy điện Tén Tằn./.