Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy

Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an chủ trì Hội nghị. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại Hội trường Bộ Công an (Hà Nội) kết nối trực tuyến đến điểm cầu Công an các tỉnh, thành phố và đến Công an cấp xã.

Tham dự Hội nghị tại điểm cầu Công an tỉnh Thanh Hoá có các đồng chí Phó Giám đốc Công an tỉnh: Đại tá Trần Thái Quang Hoàng, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, cùng đại diện lãnh đạo các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh; tập thể lãnh đạo, chỉ huy các đội nghiệp vụ, chỉ huy các cơ sở cai nghiện ma tuý thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý Công an tỉnh.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh, việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy sang Bộ Công an là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, nhằm tăng cường tính thống nhất, tập trung, xuyên suốt trong công tác phòng, chống ma túy; gắn kết giữa công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm ma tuý với công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy. Đây không chỉ là sự thay đổi về chức năng nhiệm vụ, mà còn là sự chuyển đổi về phương thức quản lý, cách tiếp cận và trách nhiệm trong công tác cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy - một nhiệm vụ có ý nghĩa nhân văn, làm giảm “nguồn cầu” ma tuý và góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội... 

Tại Hội nghị, lãnh đạo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý đã trình bày báo cáo về kết quả 01 năm tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy. Theo đó, sau hơn 01 năm tiếp nhận nhiệm vụ, được sự quan tâm của Quốc hội, Chính phủ, cấp uỷ, chính quyền các địa phương, sự ủng hộ, phối hợp của các ngành, đặc biệt là nỗ lực, quyết tâm rất cao của Công an các đơn vị, địa phương trong công tác tham mưu chỉ đạo và tổ chức thực hiện; công tác bàn giao, tiếp nhận, quản lý các cơ sở cai nghiện ma túy được thực hiện an toàn, thông suốt, không để ngắt quãng.

Các quy trình về cai nghiện, nội quy, quy chế của cơ sở cai nghiện, công tác nghiệp vụ cơ bản, quy trình xử lý các tình huống phát sinh liên quan đến an ninh, an toàn tại các cơ sở cai nghiện được ban hành để tổ chức thực hiện thống nhất trên toàn quốc. Người cai nghiện được bảo đảm đầy đủ chế độ chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, sinh hoạt; thường xuyên được giáo dục chính trị, pháp luật, kỹ năng sống, học văn hóa, xóa mù chữ, học nghề và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, giáo dục truyền thống; tổ chức cho người cai nghiện tham gia Lễ chào cờ, hát Quốc ca vào các buổi sáng đầu tuần. Công tác giáo dục, học nghề, lao động trị liệu được triển khai đồng bộ với hàng chục nghìn buổi học, hơn 8.000 người được đào tạo nghề, trên 4.000 người được cấp chứng chỉ nghề, tạo nền tảng góp phần tái hoà nhập cộng đồng... 

Công tác huy động nguồn lực được thực hiện bài bản. Đặc biệt, đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg về tín dụng đối với người sau cai nghiện; đến nay đã có 350 người sau cai nghiện được vay vốn với tổng số tiền gần 43 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm. Những kết quả đó, từng bước đưa công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy đi vào bài bản, nề nếp hơn, bảo đảm liên tục, hiệu lực, hiệu quả, cơ bản đáp ứng yêu cầu...  

Tại Hội nghị, lãnh đạo Công an các đơn vị, địa phương đã thảo luận về những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy trong thời gian tới.

Phát biểu tham luận Hội nghị với chủ đề: “Kết quả bước đầu triển khai biện pháp giám sát điện tử theo Luật Phòng, chống ma tuý tại tỉnh Thanh Hoá. Những khó khăn, vướng mắc và giải pháp khắc phục”, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc - Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hoá nhấn mạnh: Thanh Hoá là một trong hai địa phương (cùng với Đồng Nai) được Bộ Công an tin tưởng, lựa chọn, giao nhiệm vụ triển khai thực hiện thí điểm biện pháp giám sát điện tử.

Qua quá trình triển khai thí điểm, Công an tỉnh Thanh Hoá đánh giá biện pháp giám sát điện tử là một biện pháp quan trọng, hỗ trợ chuyển đổi phương thức “quản lý truyền thống” sang “quản lý thông minh, quản lý dữ liệu”, phục vụ hiệu quả cho công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm về ma tuý. Đây cũng là biện pháp nhân văn, giáo dục, hỗ trợ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma tuý, người bị quản lý sau cai nghiện, tạo cơ chế để họ nâng cao nhận thức, cách ly ma tuý, ổn định cuộc sống và từng bước hoà nhập cộng đồng.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, thay mặt Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an, Bộ trưởng Lương Tam Quang ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương những thành tích, kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy đã đạt được trong hơn 01 năm qua.

Đồng tình với phương hướng, nhiệm vụ đã đề ra, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh việc tập trung đưa các mặt công tác đi vào nề nếp và nâng cao chất lượng hiệu quả các quy định mới của Luật Phòng chống ma túy năm 2025, các quy trình, quy định, giải pháp mới về xóa mù chữ, học nghề; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đào tạo kỹ năng sống; thực hiện công tác nghiệp vụ cơ bản trong công tác cai nghiện…; tập trung cao độ rà soát người nghiện, tổ chức cai nghiện, dạy nghề, bố trí việc làm sau cai và quản lý người sau cai nghiện - xác định đây là khâu công tác then chốt, cốt lõi gắn với các hoạt động siết chặt kỷ luật, kỷ cương, giáo dục nhân cách…

Đẩy nhanh việc áp dụng khoa học công nghệ trong công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy. Tiếp tục quán triệt thực hiện nghiêm túc Kết luận 132-KL/TW ngày 18/3/2025 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16/8/2019 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy. 

Trong đó, chuyển mạnh tư duy từ “quản lý người nghiện” sang “quản trị quá trình cải tạo con người”, tạo chuyển biết về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng lao động, khả năng tái hòa nhập và tỉ lệ không tái nghiện của người đã qua cai nghiện; đảm bảo mục tiêu: Quản lý chặt chẽ, giáo dục hiệu quả, an toàn và nhân văn. cai nghiện ma túy tại các cơ sở cai nghiện ma túy công lập là biện pháp cốt lõi, cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hỗ trợ cho công tác cai nghiện ma túy bắt buộc.

Tập trung đưa người nghiện ma túy có đủ điều kiện và có nguy cơ cao vi phạm pháp luật vào cai nghiện tại các cơ sở cai nghiện ma túy công lập. Bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các cơ sở cai nghiện ma túy trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Công tác hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ quan trọng và là quá trình không thể tách rời của công tác cai nghiện, là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và xã hội; làm tốt công tác dạy nghề, cho vay vốn, tạo việc làm cho người sau cai nghiện để tái tạo nguồn lực lao động, đóng góp cho xã hội…

Đối với Công an các đơn vị, địa phương, tập trung tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng như chính sách mới về công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng chống ma túy năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành cho người cai nghiện ma túy, người bị quản lý sau cai nghiện ma túy và gia đình người nghiện ma túy. Trong đó phải nêu bật được những điểm mới thể hiện tính nhân văn, đặc biệt là các nội dung liên quan đến quy trình cai nghiện, thời hạn cai nghiện ma túy và việc vay vốn tín dụng theo Quyết định số 08 ngày 03/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ… Triển khai hiệu quả Quyết định số 08 của Thủ tướng Chính phủ, hỗ trợ người sau cai nghiện tiếp cận vốn vay, học nghề, tạo việc làm, tăng cường quản lý sau cai; phát huy vai trò Công an cấp xã và xây dựng các mô hình tái hòa nhập cộng đồng bền vững, góp phần giảm tỷ lệ tái nghiện và bảo đảm an ninh, trật tự…