GIỮ VỮNG HUYẾT MẠCH GIAO THÔNG GIỮA TỌA ĐỘ LỬA HÀM RỒNG - NAM NGẠN

Đầu năm 1965, sau những thất bại liên tiếp trên chiến trường miền Nam, đế quốc Mỹ mở cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân. Theo đó, trên toàn tuyến từ Bắc vào Nam sẽ có khoảng 60 “điểm tắc” giao thông trọng yếu không quân và hải quân Mỹ tập trung đánh phá. Với vị trí trọng yếu, cầu Hàm Rồng được xác định là “điểm tắc lý tưởng”, “đầu mút của khu vực cán xoong”. Mỹ cho rằng, nếu phá hủy được cầu Hàm Rồng sẽ cắt đứt được mạch máu giao thông Bắc - Nam, làm suy giảm khả năng chi viện cho chiến trường miền Nam, đồng thời gây tổn thất lớn đối với hậu phương Thanh Hóa. Vì vậy, Hàm Rồng - Nam Ngạn trở thành mục tiêu trọng điểm đặc biệt trong cả hai cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc.

Đúng 13h ngày 03/4/1965, từng tốp máy bay phản lực của không quân Mỹ dồn dập lao vào đánh phá Hàm Rồng, mở đầu cho hàng trăm trận không kích liên tiếp trút xuống khu vực Hàm Rồng - Nam Ngạn. Hàm Rồng đi vào lịch sử như một trong những “tọa độ lửa” khốc liệt nhất miền Bắc, nơi diễn ra những cuộc đối đầu quyết liệt giữa lực lượng phòng không, bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ với các loại máy bay hiện đại của không quân Mỹ như F-105 “Thần Sấm”, F-4 “Con Ma” và cả máy bay ném bom chiến lược B-52. Khói lửa bao trùm cả vùng trời, mặt đất bị cày xới, nhiều công trình giao thông hư hỏng nặng sau mỗi trận đánh. Nhưng chính trong mưa bom, bão đạn ấy, ý chí kiên cường của quân và dân Thanh Hóa càng được tôi luyện, tạo nên biểu tượng bất khuất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, những người cán bộ chiến sĩ lực lượng Công an Thanh Hóa đã anh dũng kiên trì bám trụ trên tuyến lửa. Đồn Công an Hàm Rồng, dưới sự chỉ huy của đồng chí Nguyễn Kim Toàn vừa thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông thông suốt, hướng dẫn các đoàn xe vượt cầu, tránh trú ẩn an toàn; vừa phối hợp với lực lượng quân đội, dân quân tự vệ, du kích Hàm Rồng - Nam Ngạn tổ chức ngụy trang bảo vệ cầu, lập các tuyến đường tránh, bảo vệ bến phà dự bị; vừa sẵn sàng chiến đấu và nhanh chóng tổ chức lực lượng khắc phục hậu quả sau mỗi trận đánh.

Mỗi khi tiếng bom vừa ngớt, cán bộ, chiến sĩ Công an lập tức có mặt trên trận địa tiến hành kiểm tra cầu, tổ chức điều thành giao thông, bảo đảm các đoàn xe quân sự, xe vận tải nhanh chóng qua cầu tiếp tục hành trình. Có những thời điểm, khi máy bay Mỹ vẫn còn lượn vòng trên bầu trời, sẵn sàng quay lại đánh phá, lực lượng Công an vẫn kiên trì hướng dẫn xe qua. Mỗi lần đứng trên mặt cầu làm nhiệm vụ là một lần phải đối mặt với bom đạn và cái chết, nhưng với tinh thần trách nhiệm, ý chí chiến đấu, không một cán bộ, chiến sĩ rời vị trí, bởi mỗi phút giao thông bị gián đoạn cũng đồng nghĩa với việc chi viện cho tiền tuyến bị chậm lại.

Không chỉ làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông, cán bộ, chiến sĩ Công an còn trực tiếp tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu; cùng các lực lượng phòng không, dân quân và Nhân dân chữa cháy, cứu người, cứu tài sản, đào bới hầm sập, hướng dẫn Nhân dân sơ tán và bảo vệ an toàn cho các bến phà, kho tàng, phương tiện vận tải. Trong khói lửa chiến tranh, người chiến sĩ Công an trên trận địa Hàm Rồng vừa là người giữ gìn trật tự, vừa là người mở đường, cứu hộ, cứu nạn và sẵn sàng chiến đấu.

Trong hai cuộc chiến tranh phá hoại, không quân Mỹ đã tổ chức gần 400 trận oanh tạc, trút xuống khu vực Hàm Rồng - Nam Ngạn một khối lượng lớn bom đạn nhưng không thể đánh gục cầu Hàm Rồng, cũng không thể khuất phục ý chí của những cán bộ, chiến sĩ Công an ngày đêm bám trụ nơi tuyến lửa. Lực lượng vũ trang tỉnh cùng quân và dân Hàm Rồng đã bắn rơi 117 máy bay, tiêu diệt, bắt sống nhiều giặc lái, góp phần cùng quân dân cả nước đưa cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược đến thắng lợi hoàn toàn. Mỗi đoàn xe vượt cầu an toàn, mỗi chuyến hàng tiếp tục hành trình vào chiến trường miền Nam đều có sự đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng to lớn của lực lượng Công an làm nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Ghi nhận những chiến công của lực lượng Công an Thanh Hóa trên trận địa Hàm Rồng, ngày 03/9/1973, Đồn Công an Hàm Rồng - Ty Công an Thanh Hóa và Phân đội 3 bảo vệ cầu Hàm Rồng - Công an nhân dân vũ trang Thanh Hóa đã vinh dự được phong tặng danh hiệu đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (Lệnh số 86/LCT).

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng Hàm Rồng - Nam Ngạn vẫn mãi là biểu tượng của ý chí quật cường và lòng yêu nước. Những chiến công của lực lượng Công an trên tuyến lửa năm xưa không chỉ góp phần giữ vững huyết mạch giao thông chiến lược của đất nước, mà còn trở thành di sản tinh thần quý báu, tiếp thêm sức mạnh cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.